Bwrdd Iechyd Besti Cadwaladr 'ar fin bod mewn argyfwng enfawr'

Tawel Fan
Image caption Fe gafodd ward Tawel Fan ei chau wedi i bryderon cael eu codi ym mis Rhagfyr 2013

Mae Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr "ar fin bod mewn argyfwng enfawr" wedi i adroddiad damniol honni bod triniaeth rhai cleifion mewn uned iechyd meddwl wedi mynd yn erbyn eu hawliau dynol.

Dywedodd Dr Eamonn Jessup, cadeirydd pwyllgor meddygol gogledd Cymru, nad oes modd rheoli'r bwrdd iechyd a bod "problemau mewn adrannau gwahanol".

Mae'n dweud bod angen cynnal ymchwiliad annibynnol i'r bwrdd iechyd.

Yn y cyfamser, mae ymchwiliad wedi ei gynnal i gyfradd marwolaethau ar ward iechyd meddwl Tawel Fan yn Ysbyty Glan Clwyd, ble mae wedi ei honni bod cleifion wedi cael eu trin "fel anifeiliaid".

Mae'n dilyn adroddiad damniol i'r ward, ddaeth i'r casgliad bod rhai arferion ar y ward "o bosib wedi ymyrryd â hawliau dynol y cleifion".

Fe ddywedodd Dr Jessup wrth BBC Radio Wales: "Mae cymaint o broblemau mewn adrannau gwahanol trwy'r gyfundrefn."

Ychwanegodd: "Rwy'n gweddïo pob tro mai hon fydd y stori newyddion olaf, ond dro ar ôl tro, mae un arall."

'Anifeiliaid'

Mae Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr wedi edrych os oes cysylltiad rhwng yr honiadau o gamdriniaeth ar ward Tawel Fan a marwolaethau cyn eu hamser.

Dywedodd y bwrdd y bydd y darganfyddiadau'n cael eu gwneud yn gyhoeddus wedi i swyddogion iechyd gyfarfod â theuluoedd y cleifion gafodd eu heffeithio.

Fe gafodd ward Tawel Fan ei chau ar ddiwedd 2013, a chafodd ymchwiliad ei lansio yn dilyn beth gafodd eu disgrifio fel "honiadau difrifol".

O ganlyniad i hynny, fe gafodd wyth nyrs eu gwahardd, cafodd pedair nyrs eu symud i weithio ar ddyletswyddau eraill a bu'n rhaid i ddau feddyg weithio dan oruchwyliaeth.

Ond mae BBC Cymru yn deall bod yr heddlu, yn dilyn ymgynghoriad gyda Gwasanaeth Erlyn y Goron, wedi penderfynu na fydd unrhyw un yn cael eu herlyn, a bod rhan yr heddlu yn y mater, bellach wedi dod i ben.

Fe wnaeth Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr gomisiynu'r adroddiad annibynnol, ond penderfynodd y bwrdd beidio â'i gyhoeddi nes i Heddlu'r Gogledd orffen eu hymchwiliad nhw.

Image caption Fe gafodd cynhadledd i'r wasg ei chynnal gan banel y bwrdd iechyd ddydd Iau

'Dychrynllyd, anfaddeuol ac annerbyniol'

Dywedodd prif weithredwr Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr, yr Athro Trevor Purt: "Rydyn ni eisiau bod yn agored ac yn onest am beth ddigwyddodd ar uned iechyd meddwl Tawel Fan yn Ysbyty Glan Clwyd.

"Dyma pam rydyn ni'n gwneud yr adroddiad annibynnol i ofal a thriniaeth cleifion ar y ward cyn iddi gau ym mis Rhagfyr 2013 ar gael i'r cyhoedd.

"Ar ran y bwrdd iechyd, mae'n ddrwg iawn gen i ein bod wedi gadael cleifion bregus a'u teuluoedd i lawr mor ddrwg.

"Roedd y driniaeth i rai o'r cleifion sydd yn cael ei ddisgrifio yn yr adroddiad yn ddychrynllyd, anfaddeuol, ac annerbyniol ac rydym yn cydnabod y poen meddwl difrifol y mae'r teuluoedd yn ei deimlo.

"Gan fod ymchwiliad yr heddlu wedi dod i ben, byddwn yn ail-gydio yn ein proses ddisgyblu mewnol, gafodd ei roi i un ochr o achos ymchwiliad yr heddlu, fel mater o frys."

Ychwanegodd llefarydd ar ran y bwrdd: "Mae'r Bwrdd yn realistig am yr her mae'n wynebu a'r gwelliannau sydd eu hangen er mwyn adfer ffydd y cyhoedd.

"Byddwn yn hoffi ailadrodd ein haddewid i roi gofal diogel ac o safon uchel i gleifion, sy'n cael ei roi mewn modd sy'n parchu hawliau'r unigolyn.

"Byddwn yn cynnal ymchwiliad llawn i sut i'r sefyllfa ddigwydd, er mwyn sicrhau na fydd unrhyw beth tebyg yn digwydd eto. "

Dadl ar frys

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod yn croesawu ymddiheuriad y bwrdd, a bod yr uned wedi methu'n llwyr i gyrraedd disgwyliadau uchel y llywodraeth am y Gwasanaeth Iechyd.

Mae Ceidwadwyr Cymru wedi galw i aelodau'r Cynulliad i gynnal dadl ar frys i'r adroddiad damniol. Mae llefarydd iechyd y blaid, Darren Millar, wedi gofyn i Lywydd y Cynulliad os yw'n bosib cynnal trafodaeth pan ddaw'r ACau yn ôl o'u toriad hanner-tymor ddydd Mawrth.

O ganlyniad i'r adroddiad, mae'r bwrdd iechyd wedi sefydlu llinell gymorth ar gyfer unrhyw un sydd â phryderon am ofal iechyd meddwl ar ward Tawel Fan, neu unrhyw fan arall dan oruchwyliaeth y bwrdd iechyd. Gallwch ffonio 01745 818720 neu decstio 07518 973278.

Straeon perthnasol