'Angen ystyried' sefydlu corff arolygu newydd i'r GIG

Kirsty Williams

Mae angen ystyried sefydlu corff i arolygu'r Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru, yn ôl arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol, Kirsty Williams.

Ar BBC Radio Wales dywedodd fod angen newid yn sgil adroddiad damniol i ward iechyd meddwl Tawel Fan yn Ysbyty Glan Clwyd, Bodelwyddan.

Yr wythnos diwethaf dywedodd yr adroddiad y gallai triniaeth rhai cleifion ar y ward fod yn groes i'w hawliau dynol.

Mae Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru (AGIC) wedi dweud eu bod "wedi ymrwymo i gynnig system gadarn ac effeithiol o archwilio".

Awdurdod newydd

Dywedodd Kirsty Williams fod angen ystyried newid AGIC. "Fe wnaeth pob un o'r mecanweithiau mewnol ac yna yn allanol fethu â rhoi'r rhybuddion roedd y cleifion a'u teuluoedd eu hangen yn yr achos yma," meddai.

"Mae gwir angen ystyried a yw Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru yn addas i'w phwrpas yn ei ffurf bresennol ac yn gallu rhoi'r sicrwydd yr ydyn ni ei angen."

Ychwanegodd: "Dwi'n meddwl bod angen ystyried a ydyn ni'n cael gwared ar Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru yn ei ffurf bresennol a chreu awdurdod archwilio newydd i'r GIG, un sydd â sail gyfreithiol ei hun."

Dywedodd hefyd "bod angen i Lywodraeth Cymru weithredu'n sydyn ar hyn", a bod "angen defnyddio'r sioc o'r adroddiad yma, defnyddio'r sgandal o'r adroddiad yma" i sicrhau bod y system yn newid.

'System gadarn ac effeithiol'

Dywedodd prif weithredwr AGIC, Dr Kate Chamberlain bod yr awdurdod "wedi ymrwymo i gynnig system gadarn ac effeithiol o archwilio" i Gymru.

Ychwanegodd: "Fe wnaeth adolygiad annibynnol gan Ruth Marks yn 2014 gadarnhau bod gwelliannau sylweddol wedi eu gwneud ers y cyfnod anodd gafodd ei amlygu gan Ymchwiliad y Pwyllgor Gofal Iechyd a Chymdeithasol ym mis Tachwedd 2013."

Dywedodd bod AGIC yn "edrych ymlaen" at gyfle i gydweithio gyda Llywodraeth Cymru yn y dyfodol.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod yn credu bod angen "arolygiaeth gref" a dyna oedd y rheswm y tu ôl i arolwg annibynnol Ruth marks o Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru yn ddiweddar.

"Daeth ei harolwg i'r canlyniad bod ei rôl a'i swyddogaeth yn addas. Fe wnaeth cyfres o argymhellion i wneud AGIC yn arolygiaeth gryfach a mwy annibynnol, gan gynnwys y posibilrwydd o gael un rheolydd ar gyfer gofal iechyd a chymdeithasol."

Ychwanegodd y llefarydd bod y llywodraeth wedi ymrwymo i ystyried yr opsiynau yna eleni.

Straeon perthnasol