Arian Ideoba: Torri'r côd gweinidogol?

Edwina Hart ac Andrew Auerbach
Image caption Edwina Hart a phrif weithredwr Idebola, Andrew Auerbach yn lansio'r cwmni yn 2014

Mae galwadau am ymchwiliad i weld os yw gweinidog economi Cymru wedi torri'r côd gweinidogol wrth iddi ddelio gyda chwmni technoleg a aeth i'r wal.

Roedd cwmni Ideoba yn cael ei redeg gan gyn AS Plaid Cymru, Adam Price, ac arbenigwr cyllid o America.

Mae'r Ceidwadwyr Cymreig am wybod os wnaeth Edwina Hart ac Uwch Was Sifil basio "gwybodaeth fasnachol freintiedig" at ymgynghorydd arall.

Dywedodd Llywodraeth Cymru nad oedd unrhyw dystiolaeth fod "unrhyw dystiolaeth o ddrygioni".

Fe ddaeth y cwmni gwasanaethau ariannol i ben ar ôl methu â sicrhau benthyciad o £ 150,000 gan Lywodraeth Cymru.

Arbenigwr eiddo'r llywodraeth, David Goldstone wnaeth gynghori Llywodraeth Cymru yn erbyn darparu'r benthyciad.

Mae Llywodraeth Cymru yn dweud fod Mr Goldstone wedi gweithredu mewn swyddogaeth bersonol yn hynny o beth ac nid oedd y cyngor a roddodd yn gysylltiedig â'i rôl fel cynghorydd ar eiddo.

'Unigolion anatebol'

Ond mae'r Ceidwadwyr yn cwestiynu pam fod Mr Goldstone wedi cymryd rhan mewn trafodaethau gyda'r gweinidog am y benthyciad yn yr achos hwnnw.

Mewn e-bost gan David Goldstone i brif weithredwr Ideoba, yn arbenigwr ariannol Andrew Auerbach, dywedodd:

"Rwyf wedi siarad yn helaeth gyda'r gweinidog a hefyd gyda Mick McGuire, ac mae'n amlwg i mi, er nad wyf yn amau ​​cymhellion y rhai sy'n noddi Ideoba, serch hynny, yn fy marn i nid yw'r prosiect yn deilwng o gael cymorth Llywodraeth Cymru ar hyn o bryd ...

"...Rwy'n gwybod eich bod yn sylweddoli mai ymgynghorydd yn unig yr ydw i, ar hyn o bryd, ac nid dyma farn ystyriol Llywodraeth Cymru, dim ond cyngor yr wyf wedi'i roi iddyn nhw."

Uwch Was Sifil

Mewn llythyr at y prif weinidog, dywedodd arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig, Andrew RT Davies: "Mae Mr Goldstone yn cael ei gyflogi i gynnig cyngor ar faterion eiddo yn unig ac mae'r mater yma yn amlwg yn fater o hyder masnachol ac yn un o natur sensitif. Mae'n codi cwestiynau difrifol, i chi a'ch llywodraeth i'w hateb.

"Ni all fod yn iawn fod y gweinidog a'i swyddogion yn cynnal trafodaethau maith ynghylch rhoi arian cyhoeddus i sefydliadau, gydag unigolion cwbl anatebol, ac mae'n peri cwestiwn ynghylch a yw'r cod gweinidogion wedi'i dorri.

"Byddwn hefyd yn eich annog i ystyried a yw'r cod gweinidogion wedi cael ei dorri yn yr achos hwn, gan ei bod yn amlwg yng ngeiriau Mr Goldstone ei hun ei fod wedi trafod gwybodaeth fasnachol freintiedig gyda'r Gweinidog a'i swyddogion."

Image caption Fe gollodd cyn AS Plaid Cymru, Adam Price bron i £70,000 yn y fenter

Roedd cwmni Ideoba yn arbenigo mewn gwasanaethau ariannol, gyda'r nod o greu gwefannau chwilio arbenigol, gan roi mynediad at gyngor am 300 miliwn o arbenigwyr a sefydliadau buddsoddi ledled y byd.

Roedd Llywodraeth Cymru eisoes wedi buddsoddi £175,000 yn y cwmni a oedd yn cyflogi hyd at 10 o bobl.

Nod y cwmni oedd creu 100 o swyddi yn y dyfodol.

Mae'n ymddangos mai problemau llif arian oedd gan Ideoba, a arweiniodd at staff yn methu cael eu talu ar amser.

Mae'r rhiant-gwmni yn Efrog Newydd wedi colli £500,000, gyda chwmni Andrew Auerbach yn America wedi colli mwy 'na £250,000, ac Adam Price, oedd yn gyfarwyddwr ond nid yn gyfranddaliwr, wedi colli bron i £70,000.

Mae Ideoba wedi dweud fod buddsoddwyr preifat yn barod i ymuno yn y fenter, ac y byddai'r benthyciad o £150,000 gan Lywodraeth Cymru wedi cadw'r cwmni i fynd nes y gellid dod i gytundeb gyda'r buddsoddwyr newydd.

Mae Mr Auerbach yn dweud fod David Goldstone wedi dweud wrtho mai'r rheswm na chafwyd y benthyciad oedd o ganlyniad i benderfyniad Adam Price i sefyll dros Blaid Cymru yn etholiadau'r Cynulliad y flwyddyn nesaf.

Mae'r honiad yma wedi cael ei wrthod gan Lywodraeth Cymru, ac maent wedi dweud ei fod yn gyhuddiad "ffug" a "hurt".

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Dim ots pa mor aml mae'r Ceidwadwyr Cymreig yn ceisio ail-becynnu'r honiadau hyn, does dim byd yn newydd ac nid oes unrhyw dystiolaeth o ddrygioni.

"Rydym wedi ymateb i'r materion hyn ac mae ein safbwynt ar y mater wedi ei wneud yn hollol glir. Bydd y Prif Weinidog yn ymateb i lythyr Andrew RT Davies mewn amser i ddod."

Gyrfa Eiddo

Miliwnydd 85 oed o Abertawe yw David Goldstone, a wnaeth ei arian wrth ddatblygu eiddo.

Mae wedi bod yn gadeirydd ar ddau glwb pêl-droed, Abertawe a Chaerdydd.

Cafodd ei benodi gan Edwina Hart fel ymgynghorydd eiddo pan oedd hi'n weinidog iechyd, ac mae hi wedi parhau i'w gyflogi yn y rôl honno pan ddaeth hi yn weinidog economi.

Mae Llywodraeth Cymru hefyd wedi penodi Mr Goldstone i fod yn aelod o fwrdd maes awyr Caerdydd.

Ar hyn o bryd mae Swyddfa Archwilio Cymru yn cysidro os dylid lansio ymchwiliad i ymdriniaeth llywodraeth Cymru o Ideoba.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.