Trais yn y Cartref: Beirniadu hyfforddi

Trais

Mae lluoedd heddlu Cymru yn dibynnu yn ormodol ar e-ddysgu i hyfforddi staff i ddelio gydag achosion o gamdriniaeth yn y cartref, yn ôl arolygiaeth yr heddlu.

Yn ôl Comisiwn Cwynion Annibynnol yr Heddlu (IPCC), mae angen edrych eto ar y ffordd mae'r heddlu yn cael eu hyfforddi er mwyn gwella sgiliau.

Mae Comisiynydd yr IPCC yng Nghymru, Jan Williams, wedi codi ei phryderon ynglŷn â dysgu trwy ddefnyddio cyfrifiadur gyda'r pedwar llu yng Nghymru a gydag Arolygydd Cwnstabliaeth Ei Mawrhydi.

"Mae e-ddysgu yn medru bod yn ddefnyddiol. Mae'n medru bod yn ddull da a fydden ni ddim yn ei ddiystyru am ei fod e yn gallu bod yn werthfawr," meddai.

"Ond yn y maes yma 'dw i yn credu bod dibynnu ar e-ddysgu ar ben ei hun yn ddiffygiol oherwydd dyw pawb ddim yn dysgu cystal trwy eistedd mewn ystafell ar ben ei hun gyda chyfrifiadur o'u blaen, yn ticio bocsys ar gyfer cwestiynau gwahanol."

Mae'n galw am fwy o ddysgu rhyngweithiol yn y dosbarth neu mewn lleoliad dysgu arall a chyfle i drafod sefyllfaoedd posib gyda chydweithwyr er mwyn medru deall yn well.

Heddlu Gwent

Mae Heddlu Gwent wedi cael ei feirniadu yn fwy llym na'r un llu arall yng Nghymru gan yr IPCC.

Ym mis Chwefror fe gawson nhw eu beirniadu'n hallt mewn cyfres o adolygiadau annibynnol yn dilyn llofruddiaeth Kim Buckley, ei merch Kayleigh, a'i babi bach Kimberley. Mi wnaeth y tri farw ym mis Medi 2012 ar ôl i gariad Kayleigh, Carl Mills roi tŷ yng Nghwmbrân ar dân.

Casgliad yr adolygiadau oedd bod yna bosibilrwydd y byddai'r teulu yn dal yn fyw os byddai'r heddlu wedi gwirio cefndir Mills yn ddigonol.

Ac ym mis Tachwedd y llynedd fe bwysleisiodd Arolygydd Cwnstabliaeth Ei Mawrhydi fod "pryderon arwyddocaol" am y ffordd yr oedd y llu yn trin rhai oedd wedi dioddef trais yn y cartref.

Yn ôl Jan Williams, mae'r diffygion sydd wedi cael eu hamlygu mewn sawl adroddiad yn dangos yn glir nad yw hyfforddiant Heddlu Gwent yn "addas i bwrpas."

Ffederasiwn yr Heddlu

Mae cynrychiolwyr Ffederasiwn yr Heddlu hefyd yn pryderu am y defnydd cynyddol o e-ddysgu.

Yn ôl Mel Jones, Dirprwy Ysgrifennydd Ffederasiwn Heddlu Gogledd Cymru, dysgu o flaen y cyfrifiadur ydy'r realiti erbyn hyn am fod yna lai o heddweision. Ond mae'n dweud bod yna anfanteision gydag e-ddysgu.

"Does yna ddim 'interaction ' efo bwy bynnag sy'n dysgu ar flaen y dosbarth. Os 'da chi ddim yn siŵr o rywbeth, ie mae 'na siawns i ofyn i rywun arall. Ond yn aml iawn, mae'r swyddogion yn gwneud hyn ar ben eu hunain mewn 'stafell…" meddai.

Yn y gorffennol mae Heddlu De Cymru hefyd wedi dod o dan y lach am y ffordd maen nhw wedi delio gydag achosion o gamdriniaeth yn y cartref.

Hyfforddi traddodiadol

Yn ôl Alun Michael, Comisiynydd Heddlu a Troseddau De Cymru, mae'r llu nawr wedi ymroi i gynnig mwy o hyfforddi traddodiadol yn y maes yma.

"Mae'n bwysig iawn defnyddio pethau effeithiol o ran cyllid ac wedyn defnyddio systemau electronig i hyfforddi pobl," meddai.

"Ond gyda rhywbeth fel troseddau domestic, mae'n bwysig i ganolbwyntio ar brofiad y dioddefwr.

" Rhaid i ni ddod a'r dioddefwr i mewn i ddweud wrth aelodau'r heddlu beth ydy'r profiad yna..... ac rydym ni eisoes wedi newid i wneud hwnna."

Mewn datganiad mae Heddlu Gwent yn dweud bod cefnogi pobl sydd wedi dioddef camdriniaeth yn y cartref yn flaenoriaeth a'i bod nhw wedi gwella hyfforddiant yn y blynyddoedd diwethaf.

Maen nhw'n dweud bod eu holl swyddogion ar y rheng flaen wedi derbyn hyfforddiant ar gyfer camdriniaeth yn y cartref a bod yr hyfforddiant yna yn amrywio o ddarlithoedd i becynnau e-ddysgu.

Maen nhw'n gwrthod unrhyw awgrym nad ydyn nhw yn cynnig hyfforddiant addas.

Mae Heddlu Gogledd Cymru yn dweud bod ei staff yn derbyn hyfforddiant wyneb yn wyneb gan ddarparwyr allanol a mewnol.

Mae achosion lle mae'r heddlu yng Nghymru wedi ei beirniadu am y ffordd y gwnaethon nhw ddelio gyda honiadau o gamdriniaeth yn y cartref yn cynnwys :-

  • Llofruddiaeth Kim Buckley, ei merch Kayleigh a Kimberley, sef babi Kayleigh. Mi gafodd y tair eu lladd pan wnaeth cariad treisgar Kayleigh, Carl Mills roi eu ty yng Nghwmbrân ar dan yn 2012. Cafodd dau o swyddogion Heddlu Gwent eu disgyblu wedi i adolygiadau annibynnol ddod i'r casgliad y gallai'r teulu fod wedi eu harbed pe byddai'r heddlu wedi gwirio yn ddigonol gefndir Mills.
  • Llofruddiaeth Caroline Parry gafodd ei saethu yn farw ym mis Awst 2013 gan ei gwr, Christopher Parry, oedd yn byw ar wahan iddi. Fe gafodd Heddlu Gwent ei beirniadu am y ffordd wnaethon nhw ddelio gyda nifer o gwynion gan Caroline ychydig cyn iddi gael ei lladd.
  • Christine Evans: wedi ei thrywanu sawl gwaith gan ei chyn-gariad, Martin Bowen ym mis Gorffennaf 2014. Fe oroesodd Christine ac fe gafodd Bowen ei ddedfrydu i wyth mlynedd dan glo ar ol cyfaddef niwed corfforol difrifol. Mae pump o swyddogion yr heddlu a dau o staff yn y ganolfan alwadau Heddlu Gwent yn wynebu ymchwiliad gan yr IPCC. Mae disgwyl iddyn nhw gyhoeddi eu casgliadau yr haf yma.
  • Fe ymosododd partner Charmaine Lewis arni hi gyda bwyell yn 2011 ar ol i un o swyddogion Heddlu De Cymru fynd a hi adref mewn car. Fe wnaeth Charmaine oroesi ond cafodd y llu ei feirniadu gan yr IPCC.
  • Joanna Michael: cafodd ei llofruddio gan ei chyn gariad Cyron Williams yn 2009 tra yn disgwyl i Heddlu De Cymru a Gwent i ymateb i'w galwad 999.