Pryder am yr ymdrechion i drechu tlodi

Tlodi Image copyright Thinkstock
Image caption Y gyfran o bobl sy'n byw mewn tlodi yng Nghymru yw'r uchaf y tu allan i Lundain

Mae methiant i fynd i'r afael a thlodi yng Nghymru "o bryder mawr", yn ôl un o bwyllgorau'r Cynulliad.

Mae ffigyrau tlodi wedi parhau ar yr un lefel er bodolaeth nifer o gynlluniau ers 1999, tra bod hanner y bobl mewn tlodi yn gweithio.

Mae gweinidogion wedi trin symptomau ond nid y rhesymau am dlodi, yn ôl Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol y Cynulliad.

Dywedodd Llywodraeth Cymru ei fod yn newid ei agwedd i ganolbwyntio yn fwy ar achosion tlodi.

Y gyfran o bobl sy'n byw mewn tlodi yng Nghymru - 23% - yw'r uchaf y tu allan i Lundain.

Cymru hefyd sydd â'r gyfran uchaf o blant mewn tlodi - un o bob tri - o wledydd y DU.

Wrth ymateb i sylwadau'r Pwyllgor Cymunedau, mae Mary Powell-Chandler, pennaeth elusen Achub y Plant yng Nghymru wedi ysgrifennu erthygl i BBC Cymru Fyw am safbwynt yr elusen ar y

Dim newid sylweddol

Mae ffigyrau'n dangos nad oes newid sylweddol wedi bod yn lefel tlodi cymharol yng Nghymru yn yr 20 mlynedd diwethaf.

Ond mae'r gyfran o bobl mewn tlodi yn yr ardaloedd eraill o'r DU sydd â chyfran uchel wedi gostwng.

Image copyright Thinkstock
Image caption Cymru hefyd â'r gyfran uchaf o blant mewn tlodi o wledydd y DU

Mae gan y llywodraeth gynllun i drechu tlodi plant erbyn 2020 ac fe ddywedwyd ym mis Mawrth bod gwelliant yn cael ei gyflawni, er bod y ffigyrau yn "ystyfnig o uchel".

Ond mae rhagolygon y Sefydliad Astudiaethau Cyllidol yn awgrymu y gallai tlodi plant gynyddu yng Nghymru o tua thraean erbyn 2020.

Mae diffyg dealltwriaeth am dlodi, ynghŷd â "gweithrediad anghyson" o gynlluniau a rhaglenni wedi cael ei feio am y diffyg gwelliant yng Nghymru.

Er bod cynllun gweithredu wedi cael ei gyflwyno i drechu tlodi yn 2012, mae adroddiad yn cwestiynu os yw'r mesurau newydd wedi gwneud unrhyw wahaniaeth.

'Mwy atebol'

Dywedodd Christine Chapman AC, Cadeirydd y Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol: "Rydym yn pryderu'n fawr am nifer y bobl yng Nghymru sy'n dioddef o dlodi.

"Mae'r Pwyllgor hefyd o'r farn bod angen i Lywodraeth Cymru fod yn fwy atebol am leihau tlodi yng Nghymru, a bod angen iddi wrando ar brofiadau pobl o dlodi a llunio polisïau sy'n seiliedig ar yr hyn sy'n gweithio orau i unigolion, gan ystyried anghenion, nodweddion ac amgylchiadau gwahanol.

"Un o'n hargymhellion yw sefydlu Cynghrair Lleihau Tlodi Cymru, i ddwyn ynghŷd rhanddeiliaid allweddol i ddatblygu atebion arloesol er mwyn lleihau tlodi."

Image copyright Getty Images

'Lleihau effaith toriadau'

Dywedodd Llywodraeth Cymru bod gwella bywydau pobl mewn tlodi "wrth galon" yr hyn mae'n ei wneud, gyda £323m wedi ei fuddsoddi eleni yn unig.

Ychwanegodd bod ei gynllun Cymunedau yn Gyntaf wedi cefnogi dros 1,700 o oedolion i ddod o hyd i waith a 6,500 o blant i wella eu perfformiad academaidd yn naw mis diwethaf 2014.

"Mae adrannau'r llywodraeth wedi bod yn gweithio gyda'i gilydd i ddarganfod ffyrdd y gallwn ni wneud hyd yn oed mwy i roi'r dechreuad gorau posib i blant a sicrhau swyddi i bobl," meddai llefarydd.

"Rydyn ni yn parhau i wneud popeth y gallwn ni i leihau effaith toriadau Llywodraeth y DU, sydd wedi cael effaith negyddol ar bobl yng Nghymru."