Ad-drefnu: Cynghorau'n taro'n ôl

Bob Wellington
Image caption Dywedodd Bob Wellington y gallai toriadau olygu bod gweinidogion yn uno 'cregyn gwag'

Mae arweinydd y corff sy'n cynrychioli cynghorau wedi beirniadu cynlluniau Llywodraeth Cymru i leihau'r nifer o awdurdodau lleol yng Nghymru.

Dydd Mercher, fe wnaeth y Gweinidog Gwasanaethau Cyhoeddus Leighton Andrews gyhoeddi ei fod eisiau newid o 22 cyngor i wyth neu naw awdurdod.

Rhybuddiodd arweinydd Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (CLLC) Bob Wellington nad oedd "dim byd yn fwy peryglus ar faes brwydr na chadfridog gyda map".

Roedd Mr Wellington yn annerch cynulleidfa yn Abertawe oedd yn cynnwys Mr Andrews.

'Cregyn gwag'

Dywedodd Mr Wellington bod map newydd gweinidogion Cymru i lywodraeth leol wedi cael ei lunio can "weision sifil Parc Cathays" heb ddigon o ymgynghori gyda llywodraeth leol.

Dywedodd wrth gynhadledd CLLC y gallai toriadau i gynghorau olygu y bydd gweinidogion yn uno "cregyn gwag".

"Mae'r ddadl am ddatganoli yn ymddangos i fod yn pweru Bae Caerdydd, tra bo gwasanaethau lleol yn cael eu taro waethaf gan lymder," meddai.

"Rhowch ddewis i'r cyhoedd rhwng pwerau i'r Cynulliad neu eu llyfrgell leol yn aros ar agor, ac rydyn ni'n gwybod beth fyddai'r ateb."

Image caption Map posib ar gyfer cynghorau Cymru, fyddai'n cynnwys wyth sir

'Gwobr fawr'

Fe ddaeth Leighton Andrews i'r llwyfan ar ôl Mr Wellington.

Yn dilyn ychydig o gymeradwyaeth ond dim gwrthwynebiad agored, dywedodd bod "gwobr fawr yma i lywodraeth leol", gan awgrymu y gallai pwerau ychwanegol gael eu datganoli i gynghorau.

Ychwanegodd y byddai "dadl hir" yn dilyn cyhoeddiad map arfaethedig Llywodraeth Cymru.

Mewn araith fanwl, fe wnaeth y gweinidog bwysleisio enghreifftiau ar draws y DU o pan fo cynghorau wedi delio'n dda gyda thoriadau wrth ad-drefnu eu sefydliadau.

Dywedodd Mr Andrews bod Llywodraeth Cymru wedi gwarchod cynghorau yn well na Llywodraeth y DU yn Lloegr, ond bod "toriadau dwfn" i ddod.

Straeon perthnasol