Canlyniadau archwilio di-rybudd wardiau iechyd meddwl

gofal Image copyright Thinkstock

Mae canlyniadau llawn archwiliadau ar hap mewn dros 20 o wardiau iechyd meddwl i gleifion hŷn wedi darganfod "amrywiaeth sylweddol" mewn safonau.

Mae'r canlyniadau yn codi rhai pryderon am ddosbarthu cyffuriau, hyfforddiant, cymysgedd o sgiliau staff a gwasanaethau arlwyo.

Ond ni ddaeth yr archwiliadau o hyd i'r un math o fethiannau gafodd eu disgrifio fel "camdriniaeth sefydliadol" yn ward Tawel Fan yn Ysbyty Glan Clwyd.

Cafodd yr archwiliadau eu trefnu gan weinidog iechyd Llywodraeth Cymru yr hydref diwethaf, ac fe gafodd y canlyniadau eu cyhoeddi ddydd Iau.

Adroddiadau

Roedd teuluoedd wedi dweud mewn adroddiad diweddar bod cleifion ar y ward wedi cael eu trin fel anifeiliaid mewn sw, cyn i'r ward gau ym mis Rhagfyr 2013.

Roedd adroddiad blaenorol ar ofal claf o'r enw Lilian Williams, 82, mewn dau ysbyty ym Mhen-y-bont a Chastell-nedd Port Talbot hefyd wedi darganfod methiannau. Bu farw Mrs Williams yn 2012 ar ôl tri ymweliad ag ysbytai.

Image caption Ni ddaeth yr archwiliadau o hyd i fethiannau tebyg i'r rhai gafodd eu gweld yn ward Tawel Fan

O ganlyniad fe gafwyd archwiliadau di-rybudd ar hap mewn 70 o wardiau cyffredinol oedd yn trin cleifion hŷn mewn 20 o ysbytai, ac fe ddaeth yr archwiliadau hyn o hyd i broblemau gyda rheolaeth meddyginiaeth.

Roedd yr archwiliadau diweddaraf yn edrych ar y gofal oedd yn cael ei gynnig i gleifion gyda dementia a chleifion iechyd meddwl ar wardiau arbenigol.

Yn gyffredinol fe ddaeth yr archwiliadau i'r casgliad bod "staff yn gwneud eu gorau i gynnig gofal o safon yng ngwyneb nifer o sialensiau", ac fe wnaeth archwiliadau mewn 22 o wardiau "ddarganfod nifer o feysydd o waith da ac ardderchog".

Gwelliannau

Ond fe ddangosodd yr archwiliadau agweddau lle roedd angen gwneud gwelliannau.

Roedd "amrywiaeth sylweddol mewn safonau" yn dilyn yr archwiliadau, ac roedd rhaid gweithredu i unioni'r gwahaniaethau hyn.

Roedd y materion yma'n ymwneud â:

  • Sicrhau bod yr henoed yn cael gweithgareddau dyddiol ar wardiau
  • Angen staff i godi pryderon yn hawdd; yn derbyn hyfforddiant effeithiol ac yn deall y rheolau cyfreithiol perthnasol
  • Yr angen i wella amgylchedd rhai wardiau, yn enwedig cwblhau gwaith cynnal a chadw'n brydlon
  • Hybu'r defnydd o oriau ymweld hyblyg ar wardiau.

Mae'r adroddiadau llawn yn cael eu cyhoeddi ar y we ar hyn o bryd ac mae modd eu darllen drwy glicio yma.

Ynghyd a materion yn ymwneud â maeth, meddyginiaeth a gofal personol, fe wnaeth yr archwiliadau edrych ar sut yr oedd cleifion yn cael eu dal gyda rhwystrau mewn achosion arbennig, gweithgareddau cleifion a sut yr oedd teuluoedd yn chwarae eu rhan yn y gofal.

Cafodd gwaith nyrsys iechyd meddwl, fferyllwyr a gweithwyr therapi galwedigaethol ei asesu fel rhan o'r archwiliadau hefyd.

Mae darganfyddiadau'r adroddiadau wedi cael eu trafod gyda'r byrddau iechyd yn barod ac fe fydd dros £5m y flwyddyn yn cael ei fuddsoddi er mwyn darparu gwasanaethau cydlynu seiciatryddol mewn ysbytai cyffredinol er mwyn sicrhau bod gweithgareddau dyddiol ar gael ar wardiau iechyd meddwl yr henoed.