Cwest: Asesiad 'ddim yn ddigon da'

Milwyr Image copyright MOD/PA
Image caption Bu farw James Dunsby, Edward Maher a Craig Roberts ym mis Gorffennaf 2013

Mae dirprwy bennaeth staff Lluoedd Arbennig y Fyddin wedi dweud wrth gwest nad oedd asesiad risg ymarferiad ar Fannau Brycheiniog yn 2013 pan fu farw tri milwr yn "ddigon da".

Bu farw'r Is-gorporal Craig Roberts o Fae Penrhyn ger mynydd Pen-y-fan ym mis Gorffennaf 2013, a bu farw dau filwr arall ar yr un ymarferiad - yr Is-gorporal Edward Maher a'r Corporal James Dunsby - yn yr ysbyty yn ddiweddarach.

Dywedodd yr uwchswyddog, sy'n cael ei adnabod fel AA am resymau diogelwch, fod agweddau o'r cynllunio ar gyfer yr ymarferiad 16 milltir wedi "methu".

Ers hynny mae newidiadau wedi bod i'r broses hyfforddi milwyr wrth gefn ond doedd y gwelliannau i system dracio milwyr ar ymarferiadau o'r fath heb gael eu gweithredu eto.

Canllawiau

Dywedodd y crwner Louise Hunt wrth AA mai ychydig iawn o bobl oedd yn ymwybodol o'r canllawiau ar gyfer salwch gwres y diwrnod hwnnw, canllawiau yn nogfen JSP539.

Yn ôl y canllawiau, fe ddylid dod ag unrhyw ymarferiad i ben er mwyn osgoi salwch gwres os oedd amgylchiadau amgylcheddol yn newid a'r milwyr heb gael cyfle i ymdopi gyda'r newidiadau.

Dywedodd AA: "Rwy'n credu fod dealltwriaeth pobl o'r ddogfen yn ymwneud ag egwyddorion - yn sicr, fe fyddai'n well ganddon i petai gan bobl well dealltwriaeth - dydw i ddim yn derbyn bod modd gweithredu pob agwedd o JSP539 yn llawn ar bob achlysur."

Gofynnodd y crwner a oedd y rhai mewn awdurdod y diwrnod hwnnw heb ddigon o ddealltwriaeth o egwyddorion y canllawiau. Dywedodd AA: "Rwy'n credu bod hynny'n deg."

Ychwanegodd: "O ran yr angen i unigolion fod wedi derbyn yr hyfforddiant cywir ... er mwyn cymryd rheolaeth o'r tasgau hyn, rydym fel corff wedi methu rhoi'r wybodaeth neu'r ddealltwriaeth o'r hyn yr oedd ei angen."

Dywedodd nad oedd modd iddo ymchwilio'r digwyddiad yn llawn gan fod yr heddlu'n cynnal ymchwiliad.

'Methiannau'

Wrth ymateb i gwestiwn pam bod y methiannau wedi codi, dywedodd AA: "Y rheswm mwyaf tebygol (am beidio gweithredu egwyddorion yr asesiad risg) yw bod eu dealltwriaeth wedi dibynnu llawer ar hunan-ddysgu neu'r cyrsiau blaenorol oedd yn cael eu cynnal.

"Un o'r pethau yr ydym wedi llwyddo i'w wneud wedi'r digwyddiad yma ydi hyfforddi'n fwy penodol ar gyfer salwch gwres."

Ychwanegodd fod gwelliannau wedi eu gwneud i'r system dracio ar gyfer dilyn milwyr ar ymarferiadau ond na fyddai'r system newydd yn barod tan ddiwedd 2015.

Clywodd y cwest am bryderon am y diffyg cysylltiad radio ar y diwrnod ac fe ddywedodd AA: "Mae'r ffaith bod milwyr meddygol heb dderbyn radios yn wendid ac yn fethiant ac mae'n rhywbeth yr ydym wedi gwneud rhywbeth amdano ... mae na fwy o radios ar gael."

Mae'r cwest yn parhau.