Llyfrgell Genedlaethol: Archwiliad

Llyfrgell genedlaethol

Mae Swyddfa Archwilio Cymru wedi cadarnhau y bydd archwiliad yn cael ei gynnal i lywodraethiant Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn Aberystwyth.

Byd yr archwiliad "yn ychwanegol" i'r archwiliad o gyfrifon y corff sy'n cael ei gynnal ar hyn o bryd. Nid yw hyd a lled yr archwiliad, na'r amserlen wedi ei benderfynnu eto.

Dywedodd y llyfrgell nad oedden nhw wedi derbyn cadarnhad o unrhyw archwiliad eto ond eu bod yn dychmygu y byddai maes gorchwyl unrhyw archwiliad yn dibynnu ar ganfyddiadau adolygiad allanol y maen nhw wedi'i gomisiynu'n barod.

Yn gynharach y flwyddyn hon fe wnaeth tribiwnlys cyflogaeth ddyfarnu bod dau uwch reolwr yn y llyfrgell wedi cael eu diswyddo'n annheg.

Yn dilyn yr achos, fe wnaeth un o'r gweithwyr, Arwel Jones, alw am ymchwiliad annibynnol ac ymddiheuriad am yr hyn oedd wedi achosi'r sefyllfa arweiniodd at y diswyddiadau.

Tribiwnlys

Daeth y tribiwnlys i'r casgliad na ddylai swyddi Mr Jones a rheolwr arall, Elwyn Williams, fod wedi eu hisraddio, yn dilyn pryderon am wobrwyo a rheoli un o dendrau'r llyfrgell.

Fe aeth Arwel Jones ac Elwyn Williams â'r llyfrgell i dribiwnlys yr haf diwethaf wedi i'w swyddi gael eu hisraddio o ddwy radd cyflog.

Mae disgwyl y bydd yr achos yn costio ffigwr chwe swm i'r llyfrgell.

Nid yw'n eglur os yw'r archwiliad yn gysylltiedig â chanlyniad yr achos tribiwnlys.

Adolygiad allanol

Ym mis Mawrth fe wnaeth Llyfrgell Genedlaethol Cymru gomisiynu adolygiad allanol annibynnol i edrych ar y ffordd yr oedd polisi disgyblu'r llyfrgell yn cael ei weithredu, ynghyd â materion eraill a arweiniodd at y tribiwnlys.

Cwmni PwC sydd wedi ei ddewis i baratoi'r adolygiad ac fe fydd eu casgliadau'n cael eu cyflwyno i Fwrdd yr Ymddiriedolwyr ym mis Gorffennaf.

Dywedodd llefarydd ar ran y llyfrgell ddydd Llun: "Ym mis Mawrth fe wnaeth Bwrdd Ymddiriedolwyr Llyfrgell Genedlaethol Cymru gytuno i gomisiynnu adolygiad allanol annibynnol mewn perthynas â gweithredu polisi disgyblu'r Llyfrgell a arweiniodd at dribiwnlys cyflogaeth.

"Bydd yr adolygiad yn cael ei adrodd i Fwrdd yr Ymddiriedolwyr mewn amser i ddod, ac fe fydd ei ddarganfyddiadau ac unrhyw gamau pellach yn cael eu rhannu gydag unrhyw gyrff perthnasol fel Swyddfa Archwilio Cymru.

"Nid yw'r Llyfrgell Genedlaethol wedi cael gwybod yn ffurfiol yr adeg yma am hyd a lled unrhyw archwiliad gan Swyddfa Archwilio Cymru, ond yn dychmygu y byddai'n dibynnu ar adolygiad allanol Bwrdd yr Ymddiriedolwyr."

Straeon perthnasol