Pallial: Pump o ddynion yn euog o 34 cyhuddiad

Mark Grainger, Edward Huxley, David Lightfoot, George Phoenix a Roy Norry Image copyright BBC | Daily Post
Image caption Gyda'r cloc o'r chwith: Mark Grainger, Edward Huxley, David Lightfoot, George Phoenix a Roy Norry

Mae pump o ddynion yn euog o 34 cyhuddiad o gam-drin plant yng ngogledd Cymru yn yr 1970au a'r 1980au.

Cafodd y dynion eu harestio fel rhan o ymgyrch Pallial, sy'n ymchwilio honiadau hanesyddol o gam-drin plant yn ardal Wrecsam.

Mae Mark Grainger - arferai ddefnyddio'r enw Gary Cooke - David Lightfoot, Roy Norry, George Neil Phoenix ac Edward Julian Huxley i gyd wedi eu cael yn euog o gam-drin bechgyn yn eu harddegau.

Cafwyd Roger Griffiths yn ddi-euog o'r ddau gyhuddiad yn ei erbyn, a Keith Stokes yn ddi-euog o saith cyhuddiad.

Dywedodd y barnwr Rhys Rowlands bod y diffynyddion wedi derbyn achos manwl a theg, ac roedd yn llawn canmoliaeth i'r rheithgor.

Dyfarniad

Wedi pedwar diwrnod o drafod, fe ddaeth y rheithgor i'r penderfyniad hwn:

  • Mark Grainger (arferai gael ei adnabod fel Gary Cooke), 64 oed o Gaerlŷr yn euog o 16 cyhuddiad;
  • David Lightfoot, 72 oed o Ellesmere Port yn euog o 9 cyhuddiad a di-euog o 1;
  • Roy Norry, 55 oed o Gei Connah yn euog o 6 cyhuddiad a di-euog o 2;
  • George Neil Phoenix, 63 oed o Wrecsam yn euog o 1 cyhuddiad;
  • Edward Julian Huxley, 70 oed o Maidenhead yn euog o 2 gyhuddiad;
  • Keith Stokes, 62 oed o Farndon ger Caer yn ddi-euog o 7 cyhuddiad;
  • Roger Griffiths, 76 oed o Wrecsam yn ddi-euog o 2 gyhuddiad.

Roedd y dynion i gyd o gefndiroedd gwahanol ond, yn ôl yr erlyniad, i gyd yn rhan o gylch o bedoffiliaid oedd yn manteisio ar fechgyn bregus.

Yn yr 1980au roedd Norry yn DJ gyda BBC Radio Clwyd, Phoenix yn yrrwr bysiau ac roedd Huxley yn was sifil. Roedd Grainger yn reslwr proffesiynol, tra bod Lightfoot yn dafarnwr ac yn ganwr.

Am gyfnod, roedd Norry a Phoenix yn byw hefo Mark Grainger yn ardal Brymbo, ac yno roedd llawer o'r cam-drin yn digwydd.

Clywodd yr achos y byddai partïon yn cael eu cynnal ac fe fyddai'r dynion yn rhoi alcohol a chyffuriau i'r dioddefwyr, ac yn dangos ffilmiau pornograffig iddyn nhw.

Yna byddai'r dynion yn ymosod yn rhywiol ar y bechgyn.

Image caption Roedd tafarn Snowy's yn un o'r llefydd yr oedd y dynion yn cam-drin bechgyn

Yn ogystal ag yn y tŷ hwnnw, fe ddigwyddodd y cam-drin mewn amryw o leoliadau yn yr ardal.

Clywodd y llys bod fflat uwchben siop ryw oedd yn cael ei rheoli gan Grainger hefyd yn cael ei ddefnyddio, yn ogystal â thafarn Snowy's, oedd yn berchen i Lightfoot.

Roedd y patrwm yn debyg. Roedd y dynion yn dylanwadu ar y bechgyn, oedd yn fregus ac o gefndiroedd anodd, trwy eu hannog gyda thripiau i'r sinema, arian a sylw, cyn ymosod arnyn nhw.

Dyma'r diffynyddion diweddaraf i gael eu herlyn fel rhan o Ymchwiliad Pallial, sy'n ymchwilio i honiadau hanesyddol o gam-drin yn yr 1970au a'r 1980au.

Ym mis Rhagfyr, cafodd cyn-reolwr cartrefi plant yn y gogledd ddwyrain, John Allen, ddedfryd o oes yn y carchar am gyfres o droseddau rhyw yn erbyn plant.

Image caption Dywedodd Ed Beltrami ei fod yn llawn edmygedd i'r dioddefwyr roddodd dystiolaeth yn yr achos

Dywedodd Ed Beltrami, Prif Erlynydd y Goron i Gymru: "O'r dechrau - o gael eich cyfweld gan yr heddlu ar fideo, hyd at fynd i'r llys a rhoi tystiolaeth a chael eich croesholi - mae'n brofiad anodd, yn enwedig pan rydych chi'n siarad am fanylion o natur rywiol.

"Felly rydw i'n llawn edmygedd i bob un o'r rheiny am gael y dewrder ac i fod yn barod i wneud hynny.

"Ac wrth gwrs hebddyn nhw, does dim erlyniad."

Yn ôl Ian Mulcahey, Uwch Swyddog Ymchwilio, Ymchwiliad Pallial: "Mae hwn wedi bod yn ymchwiliad heriol oherwydd faint o ddiffynyddion oedd yn y doc, natur ddifrifol y troseddau a'r amser - mae hi wedi cymryd 30 mlynedd bron ers i'r troseddau yma ddigwydd."

Dywedodd Jenny Williams, Cyfarwyddwr Gwasanaethau Cymdeithasol Cyngor Sir Conwy: "Mae rhai ohonyn nhw wrth gwrs 'di bod drwy brofiadau ofnadwy, mae rhai 'di bod yn gryf iawn a 'di medru symud ymlaen hefo'u bywydau, ond mae 'na rai lle mae o 'di cael effaith ofnadwy - maen nhw ella wedi troi at gyffuriau, rhai jyst methu ymdopi - ac mae hynny'n drist iawn i'w weld.

"'Da ni'n gobeithio drwy fod yna iddyn nhw bod ni'n gallu helpu, mewn ffordd fach i dd'eud y gwir o'i gymharu 'efo be' maen nhw 'di bod drwyddo."

Bydd y pum dyn a gafwyd yn euog yn cael eu dedfrydu ym mis Medi.