Tu ôl i'r llenni: Betsi Cadwaladr Dan Bwysau

Betsi Cadwaladr
Image caption Bydd rhaglen arbennig yn clywed profiadau teuluoedd a chleifion Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr

Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr wedi hawlio'r penawdau yn rheolaidd yn ddiweddar - wedi cyfnod cythryblus a sawl adroddiad damniol, mae'r bwrdd nawr dan fesurau arbennig. Am 21:30 ar S4C nos Fercher, bydd rhaglen arbennig yn cael ei darlledu am sefyllfa'r bwrdd ac Aled Hughes, cyflwynydd y rhaglen, fu'n rhannu ei brofiadau am weithio ar Betsi Cadwaladr Dan Bwysau 'efo Cymru Fyw.

Hawdd iawn ydi darllen ffigyrau, bodio trwy'r brawddegau. Ystadegau. Ffeithiau moel, oeraidd.

Y tu ôl i'r rheiny, mae 'na straeon a phrofiadau gan deuluoedd. Chwe blynedd ers ei sefydlu, mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr wedi bod dan y lach yn gyson. Cleifion wedi diodde' camdriniaeth sefydliadol ac esgeulustod, a theuluoedd wedi diodde' poen meddwl.

Daeth penllanw i fwrdd iechyd mwya' Cymru bythefnos yn ôl, pan ddywedodd Llywodraeth Cymru 'digon yw digon'.

'Ddim mewn lle da'

Ond daeth y cyhoeddiad yn rhy hwyr i nifer o'r teuluoedd sy'n siarad ar y rhaglen nos Fercher. Am y tro cyntaf, mae teulu yn siarad am y gofal gafodd perthynas ar Ward Tawel Fan, Ysbyty Glan Clwyd.

Doedd yr adroddiad am y safle ddechrau'r mis - yn disgrifio 'camdriniaeth sefydliadol' a chleifion yn cael eu trin 'fel anifeiliaid mewn sw' - ddim yn syndod iddyn nhw.

"Doedda' ti ddim yn gweld staff really....(doedda' ni).....ddim yn teimlo ei bod hi'n cael ei gofalu amdani'n ddigon da. Doedd hi ddim yn cael ei golchi am ddiwrnodau, roedd hi'n arogli fel wee, 'doedd hi ddim mewn lle da iawn - doedd o ddim yn lle da iawn."

2007 oedd y flwyddyn y cyflwynon nhw gwynion am y ward. Bron i wyth mlynedd yn ddiweddarach, maen nhw'n dal i chwilio am atebion i gwestiynau dirdynnol am un o'u hanwyliaid, am y modd y cafodd ei thrin a sut y llwyddodd i ddianc ganol nos ar fwy nag un achlysur.

Image caption Roedd adroddiad wedi beirniadu safon y gofal yn ward Tawel Fan yn Ysbyty Glan Clwyd

Cwyno

Ym mis Chwefror 2013 mi aeth Ann Owen, o Sir Ddinbych, i'r ysbyty yn diodde' o golitis. Mi aeth ei brawd John i'w gweld hi, ac roedd hi'n edrych ymlaen i fynd adref:

"....Yr hen Ann yn ôl, edrych ymlaen i ddod adre' - edrych ymlaen i gael cyri - o'dd hi'n well, o'dd hi isho dod adre', o'dd hi'n barod i ddod adre'."

Ond fyddai Ann fyth yn dychwelyd adref.

Yn 62 oed, bu farw o'r afiechyd C. difficile - un o 96 o achosion yn yr ysbyty ddechrau'r flwyddyn honno - a sefyllfa arweiniodd at feirniadaeth hallt o'r bwrdd am eu methiant i reoli'r haint.

Mae John yn dal i chwilio am atebion: "....Ddaru ni roi cwyn i mewn, ddaru o gymryd pum mis i ateb y gŵyn - o'dd o fel bod yn erbyn brick wall d'eud y gwir - yn y diwadd o'dd raid i ni just acceptio fo."

Mae'r rhaglen hefyd yn clywed am bryderon am y diffyg meddygon mewn ardaloedd gwledig ac am y blas cas sy'n aros mewn rhai mannau wedi i'r bwrdd ailstrwythuro'r gofal ysbyty.

Fel rhan o'r mesurau arbennig, mae prif weithredwr dros dro bellach wrth y llyw. Hefyd ar y rhaglen, bydd Simon Dean yn ymateb i'r pryderon ac yn trafod ei weledigaeth a'i gynlluniau ar gyfer y dyfodol.

Image caption Cafodd Simon Dean ei benodi fel prif weithredwr dros dro y bwrdd iechyd yn gynharach yn y mis

'Betsi Cadwaladr Dan Bwysau', Nos Fercher, 24 Mehefin, am 21:30 ar S4C.

Straeon perthnasol

Hefyd ar y BBC