Cyhoeddi enillwyr gwobr 'Ymchwil fel Celf' Abertawe

Enillydd Ymchwil fel Celf - 'Rising from the page: bringing medieval women to life', Dr Sparky Booker Image copyright Prifysgol Abertawe
Image caption Dywedodd Dr Sparky Booker bod y llun yn symbol o'r prif heriau y mae hi'n eu hwynebu yn ei gwaith ymchwil - hen ffynhonellau ysgrifenedig, a'r hero geisio creu "darlun cyflawn o fenywod canoloesol".

Mae 17 o ddelweddau sy'n enillwyr cystadleuaeth 'Ymchwil fel Celf 2015' wedi eu cyhoeddi gan Brifysgol Abertawe.

"Dathlu amrywiaeth a harddwch ymchwil" yw nod y gystadleuaeth yn ôl y brifysgol, "yn ogystal â chreadigrwydd ac effaith yr ymchwilwyr".

Y prif enillydd yw Dr Sparky Booker o Goleg y Celfyddydau a'r Dyniaethau, a'i gwaith, 'Rising from the Page', sy'n egluro heriau ei hymchwil ar fenywod a chyfiawnder yn yr Oesoedd Canol.

Dywedodd un o'r beirniaid, Flora Graham, bod y gystadleuaeth yn rhoi "cipolwg ar yr harddwch, yr amrywiaeth, a'r cymhlethdod y mae ymchwilwyr yn eu darganfod wrth wneud eu gwaith".

Yn ogystal â'r prif enillydd, roedd enillwyr unigol ar gyfer pedwar category - ysbrydoliaeh, emosiwn, goleuad ac effaith, yn ogystal â 11 o ddelweddau eraill cafodd ganmoliaeth uchel.

Roedd y beirniaid yn dod o nifer o sefydliadau gwyddonol, gan gynnwys y Sefydliad Brenhinol, New Scientist.com, Cyngor Cyfleusterau Gwyddoniaeth a Thechnoleg, a Chelf ar Draws y Ddinas.

Image copyright Prifysgol Abertawe

Dywedodd enillydd y wobr 'Ysbrydoliaeth mewn Ymgysylltu', Dr Mark Coleman, ei fod wedi breuddwydio am fod yn ofodwr pan yn ifanc.

Er na lwyddodd i wneud hynny, dywedodd bod edrych ar "ficro-fydysawd" yn rhoi "cipolwg ar eiliadau prydferth neu ddigwyddiadau cataclysmig".

"Mae'r llun yn dangos gronyn metelig sy'n 400 micron yn unig ar ei draws ac, yn union fel planed Krypton Superman, bywyd byrhoedlog fydd gan y gronyn diffygiol hwn."

Image copyright Prifysgol Abertawe

Mae llun Dr Tracey Sagar a Debbie Jones, enillwyr gwobr 'Emosiwn mewn Ymgysylltu' yn dod o brosiect "grymus" myfyrwyr i "sicrhau bod hanesion myfyrwyr sy'n weithwyr rhyw yn cael eu clywed a'u deall yn well".

Image copyright Prifysgol Abertawe

Richard Smith yw enillydd y wobr 'Goleuad mewn Ymgysylltu': "Mae lliw yn nodwedd bwysig o fywyd dinesig. Mae paentio rhannau o'r 'favelas' yn ne Rio de Janeiro yn ystod y blynyddoedd diwethaf yn dyst i bwysigrwydd lliw wrth wella bywyd preswyl."

Image copyright Prifysgol Abertawe

Liza Penn-Thomas sy'n fuddugol yng nghategori 'Arloesedd mewn Ymgysylltu'.

"Mae pob ymchwilydd yn gweld eu hangerdd ei hunain wedi'i adlewyrchu yn ôl yn eu gwaith. Mae'r ddelwedd swrrealaidd yma yn dal yr ysbrydoliaeth a'r chwysiad sydd yn ein cario ni drwy brosiect hir."