Twristiaid yn dychwelyd o Tunisia wedi ymosodiad

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Adroddiad Sion Tecwyn

Mae pobl o Gymru wedi dechrau dychwelyd o Tunisia ar ôl ymosodiad terfysgol laddodd o leiaf 38 o bobl ddydd Gwener.

Mae'r Swyddfa Dramor wedi cadarnhau bod o leiaf 15 o Brydeinwyr eu lladd, ond dywedodd prif weinidog Tunisia, Habib Essid, bod y mwyafrif o'r rhai fu farw yn dod o Brydain.

Mae eithafwyr Islamic State bellach wedi dweud mai nhw oedd yn gyfrifol am yr ymosodiad yn Sousse.

Dywedodd cwmnïau Thomson a First Choice bod eu cwsmeriaid nhw ymysg y rhai fu farw, a'u bod wedi gyrru 10 o awyrennau i ddod a 2,500 o dwristiaid yn ôl.

Mae yna deithiau uniongyrchol rhwng maes awyr Caerdydd ac Enfidha, y maes awyr agosaf i Sousse, ac mae disgwyl i ddwy awyren Thomas Cook gyrraedd yn ôl i Gaerdydd ddydd Sul.

'Gorchuddio mewn gwaed'

Image caption Saera Wilson a Matthew 'Sas' Jones

Mae cariad i Gymro gafodd ei saethu dair gwaith yn yr ymosodiad terfysgol yn Tunisia wedi bod yn siarad am eu profiad.

Dywedodd Saera Wilson bod ei chariad Matthew 'Sas' James wedi defnyddio ei gorff fel tarian yn ystod yr ymosodiad er mwyn ei hamddiffyn.

Cafodd Mr James, 30 oed, ei saethu yn ei ysgwydd, ei frest a'i ochr tra roedd yn ddau yn gorwedd ar y traeth yn nhref Sousse ac mae'r BBC yn deall bod disgwyl iddo gael ei hedfan yn ôl i Brydain.

Yn siarad o'r ysbyty yn Tunisia, dywedodd Saera Wilson, 26 oed: "Fe gymerodd fwled drosta fi. Mae arnai fy mywyd iddo fo achos fe daflodd ei hun o fy mlaen pan ddechreuodd y saethu.

"Roedd wedi ei orchuddio mewn gwaed ond fe ddywedodd wrtha i am redeg i ffwrdd.

'Dewr'

"Dywedodd ei fod yn fy ngharu, a dweud 'Dos - dwed wrth y plant fod eu tad yn eu caru'.

"Dyma'r peth dewraf i mi ei weld erioed. Roedd yn rhaid i mi ei adael o dan y gwely haul achos roedd y saethu'n parhau," meddai.

"Fe wnes i redeg yn ôl, heibio i gyrff ar y traeth i gyrraedd ein gwesty. Roedd yn hunllef - roedd 'na gorff ym mhwll y gwesty ac roedd yn llawn gwaed.

"Nid oes modd esbonio pa mor ofnadwy oedd pethau. Roedd yn llanast gyda sgrechiadau a saethu. Rwyf i mor falch fod Matthew yn fyw gan fod cymaint o bobl wedi marw."

Image caption Mae twristiaid wedi bod yn gadael Sousse ddydd Sadwrn

Roedd Saera a Matthew, o Bontypridd, wedi gadael eu plant yng Nghymru gyda'u teulu cyn hedfan i Sousse ar 21 Mehefin am bythefnos.

Ychwanegodd Saera: "Roedden ni ar y gwelyau haul yn cael hwyl ac amser braf pan wnaethon ni glywed synau.

Saethu

"Roedd y saethu wedi dechrau ac roedd dyn gyda gwn yn saethu o gwmpas. Mae'n anodd cofio beth yn union oedd yn digwydd.

"Fe osododd Matthew ei hun o fy mlaen ac yna fe gafodd ei saethu, cyn symud ac yna fe wnaeth y dyn ei saethu eto.

"Roedd yn gweiddi ac roedd gwaed yn dod ohono. Roeddwn i'n sgrechian ac roedd yn llanast ac roedd mwy o saethu'n digwydd.

"Fe ddywedodd wrtha i am fynd, ac i edrych ar ôl ein plant a'i fod yn fy ngharu.

"Roedd yn rhaid i mi fynd a dychwelyd i'r gwesty. Fe wnes i guddio mewn cwpwrdd llieiniau i wneud yn siŵr fy mod yn saff.

"Roedd yn dywyll ac roeddwn yn gallu clywed pobl yn siarad - roedd gen i ofn. Fe aeth pethau'n dawel ac yn y diwedd fe ddes i allan."

Ysbyty

Wedi dwy awr fe gafodd alwad ffôn o'r ysbyty gan Mr Jones i ddweud ei fod yn fyw. Mae'n derbyn triniaeth mewn uned gofal dwys ar ôl dioddef trawiad ar y galon yn dilyn yr ymosodiad.

Dywedodd Saera Wilson: "Rydyn i jyst am fynd adref. Rwy'n gwybod pa mod lwcus y buon ni achos rwy'n gallu gweld cyrff y rhai na fuodd mor lwcus.

"Rydym i fod i briodi yn haf 2017. Ni fydd y bobl fwyaf lwcus sydd yn fyw achos rydym wedi gweld rhywbeth na ddylai neb ei weld."

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Rhiannon Wilkins aeth i holi Hywel Emrys

"Dwi'm yn credu y byddai'n hapus tan ei fod o adre."

Dyna mae'r actor Hywel Emrys wedi ei ddweud am ei fab sydd ar wyliau yn Sousse, Tunisia wedi'r ymosodiad terfysgol yno ddydd Gwener.

Soniodd Mr Emrys am ei deimladau pan welodd yr hyn oedd wedi digwydd yn y wlad lle mae ei fab Sam ar wyliau.

Image copyright Reuters
Image caption Cafodd un dyn ei gymryd o'r traeth gan heddlu arfog
Image caption Digwyddodd yr ymosodiad yng ngwesty Imperial Marhaba yn Sousse

Cafodd Cymry eraill eu heffeithio gan yr ymosodiad.

Roedd Amanda Roberts a'i theulu o Abertawe yn aros mewn gwesty cyfagos i'r un gafodd ei effeithio, ac roedd y teulu ar y traeth pan ddigwyddodd yr ymosodiad.

"Rydym i gyd wedi dychryn ond o leiaf rydyn ni'n dal yn fyw," meddai.

"Roedden ni ar draeth cyfagos pan ddigwyddodd yr ymosodiad.

"Fe glywon ni swn a gweld heddlu ar gefn ceffylau.

"Fe ddechreuodd pobl ymladd a neidio dros waliau ac roedd swn gynnau'n cael eu tanio. Fe ddywedodd rhywun 'rhedwch am eich bywydau' ac fe wnaethon ni ganolbwyntio ar ddychwelyd i'r gwesty."

Dywedodd Stacey Webb, 23 oed o'r Barri, ei bod wedi ei chloi mewn ystafell wely gyda saith o bobl eraill ar ôl y saethu.

"Rwyf erioed wedi bod mor ofn yn fy mywyd ond rwy'n gobeithio bod Duw gyda mi."

Mae'r BBC yn deall bod Amanda Roberts a'i theulu wedi dychwelyd i Brydain.