Cystadlu brwd yng Ngemau'r Ynysoedd yn Jersey

Gemau'r Ynysoedd
Image caption Daeth y torfeydd i wylio Ben Butler (chwith) yn seiclo, tra bod Sion Jones yn un o saethwyr ifanc tîm Ynys Môn

Ar Ynys Jersey, mae Ynys Môn yn cynrychioli Cymru yng Ngemau'r Ynysoedd ac mae'n gohebydd Aled Hughes yno ar ran Cymru Fyw.

Yr eironi sydd wedi fy nharo i. Mae creithiau'r gorffennol ac effaith yr ail ryfel byd yn amlwg iawn yma ar Jersey.

Eto o nghwmpas i, mae'r degau o dafodau rhyngwladol, pob un a'i wên barod a'u brwdfrydedd i gynrychioli eu hynys, yn heintus.

Dyna pam y sefydlwyd y gemau yma nôl yn 1985. 24 o ynysoedd y byd yn dod ynghyd mewn cyfeillgarwch i ddathlu eu diwylliant unigryw a chystadlu mewn ysbryd iach.

151 sy'n gwneud hynny o Ynys Môn. Ynghanol baneri Gibraltar, Bermiwda, Åland ac Hitra - mae'r Ddraig Goch yn cwhwfan yn falch yma ar Jersey.

Mae hi hefyd ar grysau'r Mônwysion sy'n cystadlu mewn 11 o gampau o nofio a saethyddiaeth, i bêl-droed dynion a merchaid, yr hanner marathon, y treiathlon a'r cystadlaethau beicio.

Image caption 1985 oedd y tro cyntaf i Edward Roberts gystadlu

Yma y bydd Meinir Thomas yn dathlu'i phen-blwydd yn 50 oed, yn chwarae i dîm pêl-droed y merchaid. Hen law arall ydi Edward Roberts:

"Mae'n fendigedig cael saethu ar wahanol Ynysoedd y Byd."

1985 oedd y tro cyntaf iddo fo wneud hynny, mae o wedi ennill sawl medal aur i'r fam ynys ers hynny, ac mae'n falch bod dyfodol i'r gamp nôl adref.

"Mae yna griw ifanc a dwi'n falch o ddeud bod yna saethwrs da yma heddiw, mae ganddo ni hogiau ifanc rŵan sy'n bwysig i ni fel clwb yn Sir Fôn."

Image caption Mae Daniel Benett yn cynrychioli Môn yn y pwll nofio

Ar y llaw arall, o'i flaen o mae'r blynyddoedd o gystadlu i Daniel Benett. Yn 14, mae'r hogyn o Gaergybi yn cystadlu yn y nofio, yr unig un o garfan Môn sydd yn herio yn y pwll.

Ei obaith ydi cael cynrychioli'i ynys ar ei dir ei hun. Dydi'r gemau erioed wedi'u cynnal yng Nghymru, er bod cais wedi'i gyflwyno yn y gorffennol.

Dyna pam y bydd cais arall yn cael ei gyflwyno yma bore ddydd Mawrth. Bydd Aelod Seneddol Ynys Môn, Albert Owen, yn hedfan yma'n unswydd bryd hynny i gyflwyno'r cais.

Cais ar gyfer gemau 2025 fydd hwn, a does dim dwywaith fod yr awydd a'r brwdfrydedd ymhlith trefnwyr y gemau i'w llwyfannu ar lan y Fenai.

Ond mae angen mwy na hynny. Byddai angen buddsoddiad ariannol i lwyfannu rhai cystadlaethau, buddsoddiad fyddai'n gostus.

Mae degawd tan hynny. Am y tro, cystadlu am y gorau a chyflwyno cais ydi'r unig beth y gall tîm Ynys Môn ei wneud, yma yng ngwres Jersey.