Syniadau i wella'r gwasanaeth iechyd

Mark Drakeford
Image caption Dwedodd y gweindiog iechyd Mark Drakeford ei fod am weld safonau'n gwella'n gyson

Bydd papur gwyrdd sy'n cael ei gyhoeddi gan weinidogion Llywodraeth Cymru yn cyflwyno 50 o syniadau i wneud y Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru yn fwy diogel, agored a gwell.

Mae'r ddogfen 50 tudalen yn addo diwylliant mwy tryloyw - ac nid yn unig pan fydd pethau'n mynd o'i le - ar bob lefel o'r GIG.

Nod y papur gwyrdd yw ysgogi trafodaeth ar y syniadau, cyn i'r llywodraeth fynd ati i ffurfio polisi a deddfau newydd.

Mae'n cynnwys cais i gleifion fod yn fodlon rhannu eu manylion iechyd personol er mwyn cynorthwyo ymchwil meddygol.

Hefyd fe allai panel arbenigol cenedlaethol gael y gair olaf ar benderfyniadau dadleuol, fel newidiadau i ysbytai, yn hytrach na'r gweinidog iechyd.

Mae'r ddogfen yn ystyried deddfwriaeth allai gael ei chyflwyno ar ôl etholiadau'r cynulliad ym mis Mai 2016.

Ymhlith y syniadau sy'n cael eu cyflwyno yn y ddogfen mae:

  • 'Dyletswydd o onestrwydd' i staff y GIG ar bob lefel - fe fyddai'n rhaid i bawb o ymgynghorwyr ysbytai i feddygon teulu fod yn gwbl agored gyda chleifion;
  • Gallai Arolygiaeth Iechyd Cymru (AIC) gael ei wneud yn fwy annibynnol o'r llywodraeth neu hyd yn oed ei uno gydag Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru. Mae AIC'n cyfadde' na wnaethon nhw ymateb yn ddigon cyflym i fethiannau yn ward iechyd meddwl Tawel Fan yn Ysbyty Glan Clwyd;
  • Yn dilyn astudiaeth dros 35 mlynedd o iechyd 2,000 o ddynion yng Nghaerffili, bydd y papur gwyrdd yn gofyn a fyddai pobl yn fodlon rhannu eu manylion iechyd personol gael eu defnyddio ar gyfer ymchwil;
  • Bydd Cynghorau Iechyd Cymuned yn cael llais cryfach ar ran cleifion yn enwedig mewn cyfnod o newidiadau i wasanaethau... gallai'r broses yma hefyd weld panel arbenigol yn cael gwneud penderfyniadau terfynol ar faterion dadleuol yn lleol.

Dywedodd y gweinidog iechyd Mark Drakeford ei fod am adeiladu ar "ddiwylliant o welliant parhaus" er mwyn sicrhau safonau uchel yn gyson ar draws y GIG.

Dywedodd: "Mae yna adegau wedi bod lle mae pobl wedi cael eu siomi gan safon a diogelwch y gofal y maen nhw'n ei dderbyn.

"Does dim gwahaniaeth os mai'r rheswm am hyn yw ymarfer gwael, cyfathrebu gwael, rhannu gwybodaeth wael neu resymau eraill, dyw e ddim yn rhywbeth y dylen ni fod yn barod i ddiodde'."

Mae swyddogion y llywodraeth wedi pwysleisio mai syniadau i'w trafod sydd yn y papur gwyrdd ac nad oes unrhyw beth yn bendant hyd yma.

Bydd y cyfnod ymgynghori ar y ddogfen yn hirach nag arfer fel bod gan bobl fwy o amser wedi'r haf i roi ymateb iddo.

Mae'n annhebyg y bydd unrhyw un o'r cynigion yn dod yn ddeddfau cyn 2017.

Straeon perthnasol