Cost dementia i'r gymdeithas yn £1.4 biliwn yng Nghymru

Brain Image copyright Thinkstock
Image caption Mae dementia yn effeithio'r ymennydd, ac yn achosi problemau gyda'r cof a sgiliau ieithyddol

Mae adroddiad newydd i gostau cudd dementia yn rhybuddio na all teuluoedd yng Nghymru barhau i dalu am ofal eu hunain.

Yn ôl y Gymdeithas Alzheimer, mae'n costio dros £31,000 ar gyfartaledd i ofalu am glaf dementia pob blwyddyn. Ar hyn o bryd gofal preifat neu di-dâl sy'n cyfrannu at ddau draean o'r swm hwnnw.

I gleifion ieuengach, mae 'na gost ariannol ychwanegol posib, gyda rhai unigolion yn colli'u gwaith oherwydd y cyflwr.

Dywedodd Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru bod yr adroddiad yn dangos ei bod hi'n "hanfodol" bod cefnogaeth ar gael.

Dywed y Gymdeithas fod dros 45,000 o bobl yn byw gyda dementia yng Nghymru.

'Newid bywydau'

Mewn adroddiad sy'n cael ei gyhoeddi ddydd Mawrth, mae'r elusen yn amcangyfrif bod cyfanswm y gost ar gyfer gofal dementia yn £1.4 biliwn y flwyddyn.

Mae'r Gymdeithas Alzheimer yn dweud bod 45,000 o bobl yn byw gyda dementia yng Nghymru.

Daw'r adroddiad i'r canlyniad bod:

  • £196 miliwn yn cael ei wario ar gostau gofal iechyd;
  • £535 miliwn yn cael ei wario ar gostau gofal cymdeithasol;
  • Cyfraniad werth £622 miliwn gan weithwyr di-dâl sy'n gofalu am bobl â dementia;
  • £6 miliwn yn cael ei wario ar gostau eraill fel costau'r heddlu ac ymchwil.

Dywedodd Sue Phelps, Cyfarwyddwr Cymdeithas Alzheimer yng Nghymru, bod dementia yn "newid bywydau" pobl sy'n byw gyda'r cyflwr.

"Canfu'r adroddiad hwn fod pobl â dementia, gofalwyr a'u teuluoedd ar hyn o bryd yn ysgwyddo tua dwy ran o dair o'r costau eu hunain.

"Daw hyn i £298 miliwn am ofal cymdeithasol preifat, ac mae'n gyfwerth â £622 miliwn mewn darparu gofal di-dâl i bobl â dementia.

Cefnogaeth yn 'hanfodol'

Image caption Mae dementia yn effeithio pobl sydd dros 65 gan amlaf

"Mae'u haberth a'u cefnogaeth yn anhepgor i'r ffordd rydym yn gofalu am bobl sy'n byw â dementia. Fodd bynnag, nid yw'n deg nac yn gynaliadwy bod gofalwyr yn parhau i dalu'r bil.

"Gyda phoblogaeth sy'n heneiddio, credir y bydd nifer y bobl â dementia yn cynyddu, fel yn wir y bydd y costau - mae angen cydweithredu'n barhaus ynglŷn â sut rydym yn mynd ati i ofalu am bobl â dementia er mwyn i Gymru gyflawni'i huchelgais i ddod yn genedl sy'n wirioneddol ystyriol o bobl â dementia."

Fe wnaeth Sarah Rochira, Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru, groesawu'r adroddiad "gan ei fod nid yn unig yn dangos yn eglur gostau ariannol sylweddol dementia i'r pwrs cyhoeddus, ond hefyd y costau personol a wynebir gan lawer o unigolion".

"Wrth i nifer y bobl yng Nghymru sydd â dementia barhau i gynyddu, mae'n hanfodol bod y gefnogaeth gywir ar gael a'n bod yn creu cymunedau sy'n wirioneddol gefnogol i bobl â dementia fel y gall pobl fyw'n dda â dementia, sy'n hanfodol i liniaru rhai o'r costau a amlygir gan yr adroddiad."

Straeon perthnasol