Ymddiriedolwr yn 'bryderus' am gytundeb ariannu'r BBC

Elan Closs Stephens

Mae Ymddiriedolwr Cenedlaethol y BBC dros Gymru wedi dweud ei bod yn "bryderus" am y modd y cafodd cytundeb trwyddedau'r gorfforaeth ei benderfynu.

Yn siarad ar raglen Dan yr Wyneb ar BBC Radio Cymru, dywedodd Elan Closs Stephens nad oedd hi'n hapus gyda'r cyfrinachedd ynghylch y trafodaethau, na'r ffaith nad oedd llywodraethau Cymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon wedi bod yn rhan o'r broses.

Yn gynharach yn y mis, fe wnaeth yr Ysgrifennydd Diwylliant, John Whittingdale, gyhoeddi mai'r BBC fyddai'n ariannu trwyddedau am ddim i bobl dros 75, all gostio dros £600m.

Mae'r BBC wedi dweud bod y cytundeb yn un ffafriol mewn cyfnod ariannol anodd.

'Di-flewyn ar dafod'

Dywedodd yr Athro Closs Stephens ei bod yn cefnogi safbwynt cadeirydd Ymddiriedolaeth y BBC, Rona Fairhead, oedd yn anhapus gyda'r modd y digwyddodd y trafodaethau.

"Doeddan ni ddim yn hapus hefo'r broses ddigwyddodd yn ystod y pythefnos diwethaf," meddai.

Dywedodd bod y cytundeb yn "rhoi £650 o filiynau cyn unrhyw drafodaeth am natur, maint, diwylliant ac ati y BBC".

"Da 'ni wedi mynegi yn hollol ddi-flewyn ar dafod nad oedden ni'n meddwl bod y broses wedi bod yn un dda, a chafodd Llywodraeth Cymru, na llywodraeth yr Alban na Gogledd Iwerddon ddim bod yn rhan o'r drafodaeth yna."

Image copyright Reuters
Image caption Bydd yr Ysgrifennydd Diwylliant John Whittingdale yn cael ei gynghori ar ddyfodol y BBC gan banel

Dywedodd hefyd bod y cytundeb yn fygythiad i Gymru mewn dwy ffordd, i wasanaethau yn ogystal â chwmnïau.

Dywedodd bod llawer o "gwmnïau llewyrchus" sy'n "gwneud rhaglenni difyr ac adloniadol" yng Nghymru, ac fe fyddai toriad gan y BBC ar y rhaglenni sy'n cael eu comisiynu yn effeithio ar weithwyr y cwmnïau hynny.

Wrth drafod gwasanaethau, dywedodd: "Y lleia' ydi'r drwydded, mae'n sefyll i reswm y lleia' o wasanaethau 'dy chi'n eu cael."

Adlewyrchiad 'teilwng' o amrywiaeth

Un opsiwn sydd wedi ei awgrymu yw canolbwyntio ar wasanaethau newyddion a materion cyfoes yn unig, ond dywedodd y byddai Cymru "ar ei cholled" petai hynny'n digwydd.

"'Da ni angen chwerthin hefo'n gilydd a gwylio ein gilydd ar y teledu llawn cymaint â 'da ni angen siarad am faterion gwleidyddol."

Yn ogystal â dweud ei bod yn gobeithio y bydd pobl yn cymryd y ddadl am ddarlledu cyhoeddus "o ddifri'," fe wnaeth yr Athro Closs Stephens ddweud ei bod yn bwysig adlewyrchu amrywiaeth y DU ar wasanaethau.

Dywedodd bod angen adlewyrchiad "teilwng" o amrywiaeth a rhanbarthau'r genedl, ond mynegodd ei phryder am allu'r panel fydd yn cynghori John Whittingdale i wneud hynny.

"Does 'na neb arno fo, yn ôl beth alla i weld, sydd hefo unrhyw wybodaeth i gynrychioli y cenhedloedd a'r rhanbarthau."

Straeon perthnasol