Neil ap Siencyn wedi marw

Neil ap Siencyn

Yn 78 oed, bu farw Neil ap Siencyn ar 27 Gorffennaf.

Fe ymgartrefodd yn Sycharth, Talgarreg, cyn symud i Landysul.

Yn genedlaetholwr brwd a dadleuol ar brydiau, roedd yn aelod blaenllaw o Gymdeithas yr Iaith Gymraeg yn y dyddiau cynnar cyn mynd ati i sefydlu mudiad Adfer yn yr 1970au.

Roedd Adfer yn credu mewn gwarchod "Y Fro Gymraeg" - ardal gyda'r mwyafrif o'i thrigolion yn siarad Cymraeg.

Bu'n gyfarwyddwr ar Ŵyl Werin y Cnapan yn Ffostrasol.

'Bendith arno'

Roedd y darlledwr, Lyn Ebenezer yn gyfaill iddo, a bu'n rhannu atgof amdano gyda Cymru Fyw:

"Y darlun o Neil Ap Siencyn a fydd yn aros yn y cof yw hwnnw ar fwrdd y llong fferi i Iwerddon.

"Ar ein ffordd i ddathliadau hanner canmlwyddiant Gwrthryfel y Pasg bron hanner canrif yn ôl oedden ni a Neil mewn siwmper Arran wen. Ffasiynol iawn, diolch i'r Brodyr Clancy.

"Yfasom yn drwm o wlith du Arthur Guinness ac erbyn i ni gyrraedd Ros Láir roeddem dan ddylanwad.

"Erbyn hyn roedd patrwm wedi ymddangos ar y siwmper. O ymylon mwstash Neil lawr hyd waelod y siwmper gwelid dwy linell ddu gyfochrog unionsyth.

"Do, trodd siwmper wen Neil yn batrymog ddu a gwyn. Union liw cwrw Mr. Guinness ei hun.

"Bendith arno."

Bydd angladd Neil ap Siencyn yn cael ei chynnal ddydd Gwener, 31 Gorffennaf yn Aberystwyth.

Mae'n gadael tri o blant, Gwydion, Lleucu ac Esyllt.

Image copyright Jac o' the North
Image caption  chetyn yn ei geg - Neil ap Siencyn yn nhafarn y Lamb Inn ym Merthyr Tudful yn y 1960au