Y Steddfod yn cofio Harri Pritchard Jones

Dafydd Ellis-Thomas Harri Pritchard Jones

Mae 'na bwyslais mawr ar gofio ar faes Eisteddfod Genedlaethol Maldwyn a'r Gororau eleni. Ymysg y sesiynau coffa, bu'r Arglwydd Dafydd Elis-Thomas yn rhoi teyrnged i'w gyfaill, Harri Pritchard Jones.

Bu farw'r awdur, beirniad a'r seiciatrydd ym mis Mawrth eleni.

Roedd yn un o ddilynwyr selocaf y ffydd Gatholig. A hithau'n Ŵyl Sant Garmon - sant gafodd ei anfon ynysoedd Prydain, ac a wnaeth, yn ôl y son, fendithio'r Brythoniaid cyn Brwydr Maes Garmon - fe ddechreuodd Dafydd Elis-Thomas drwy ddyfynnu geiriau enwog Saunders Lewis o ddrama Buchedd Garmon.

Roedd Harri Pritchard Jones, meddai'r Arglwydd Elis-Thomas, "yn ddyn a dreuliodd ei oes yn cadarnhau ffydd". Fe soniodd am bum maes lle'r oedd wedi gweithio i sicrhau ffydd. Cymru, y gwasanaeth iechyd, llenyddiaeth, perthynas Cymru ag Iwerddon ac, i gloi, ffydd mewn cyfeillion.

Fe ddywedodd nad oedd "erioed yn cofio sgwrs â Harri ag iddi ddiwedd negyddol". Ychwanegodd ei fod wedi gweithio'n ddiwyd i greu a meithrin sefydliadau yng Nghymru, oedd "yn agored i bawb ac yn croesawu pawb".

'Gwaith diflino'

Gan gyfeirio at ei waith fel seiciatrydd, fe ddarllenodd Dafydd Elis-Thomas ddetholiad o nofelig olaf Harri Pritchard Jones 'Disgyn i'w Lle', sy'n trafod y gwrthdaro rhwng gwyddoniaeth mewn meddygaeth, a'r celfyddydau.

Soniodd am "waith diflino" Harri Pritchard Jones fel llenor "yn y ddwy iaith", gan nodi ei weledigaeth i hybu llenyddiaeth am Gymru yn Gymraeg a Saesneg "i adrodd hanes y Gymru gyfoes".

Bu'n cofio am y gwaith i groesawu a rhoi cymorth i'r gymuned Wyddelig yng Nghaerdydd. Roedd Iwerddon "yn annwyl iawn" i Harri Pritchard Jones, meddai, wedi ei gyfnod yn astudio yng Ngholeg y Drindod yn Nulyn, ac yn gweithio fel meddyg locwm ar Ynysoedd Aran.

I gloi'r deyrnged, dywedodd yr Arglwydd Elis-Thomas i Harri Pritchard Jones ei ddysgu am gyfeillgarwch.

"Roedd ei gyfeillgarwch a chroeso i bobl o bob rhan o'r byd ac o wahanol ddiwylliannau, yn chwedl".

Fe ddysgodd "bwysigrwydd cyfeillgarwch lengar a deallus, a bod yn ofalus o'n gilydd.

"Diolchwn am waith Harri yn cadarnhau ein ffydd mewn bywyd yn ei holl ryfeddod".

Mwy o newyddion a straeon o Eisteddfod 2015