Addysg wleidyddol 'ddim yn ddigon da'

Pobl ifanc mewn dosbarth
Image caption Mae Helen Mary Jones yn galw am arweiniad clir i ysgolion ynghylch trafod gwleidyddiaeth gyda disgyblion

Dydy safon addysg wleidyddol mewn ysgolion ddim yn ddigon da ar hyn o bryd, yn ôl Prif Weithredwraig elusen Youth Cymru, Helen Mary Jones.

Mae'r cyn-Aelod Cynulliad yn dweud mai rhan o'r rheswm ydy bod rhai athrawon wedi dechrau eu gyrfa yn yr '80au pan roedd trafod y pwnc yn "hynod o ddadleuol."

Mi oedd hyn yn wir, meddai, am nifer o resymau, gan gynnwys bodolaeth adran 28 - cyfraith oedd yn atal cynghorau rhag annog gwrywgydiaeth mewn ymgyrchoedd, cyhoeddiadau neu ysgolion.

Mae'n dweud ei bod hi ei hun wedi cael ei disgyblu am drafod gwleidyddiaeth yn y cyfnod yma.

"Ges i fy nisgyblu am drafod streic y glowyr yn yr ysgol, mewn dosbarth o blant lle'r oedd rhan fwyaf o'r tadau yn streicio," meddai.

Yn ôl Helen Mary Jones, mae'r awyrgylch gwleidyddol rŵan yn hollol wahanol ond mae angen rhoi arweiniad clir i ysgolion bod hi'n iawn iddyn nhw drafod y pwnc gyda'u disgyblion.

Roedd hi'n gwneud ei sylwadau yn ystod trafodaeth ar faes yr Eisteddfod am wleidyddiaeth ymlith pobl ifanc. Y Cynulliad Cenedlaethol oedd wedi trefnu'r sesiwn, a hynny ar ôl iddyn nhw gynnal ymgynghoriad i'r cwestiwn 'A ddylid gostwng yr oedran pleidleisio i 16?'.

Mi gafwyd ymateb gan dros 10,000 o bobl ifanc rhwng 11-25 oed. Mi ddywedodd 53% y dylai'r oedran gael ei ostwng. Canlyniad arall yr arolwg oedd bod 79% yn teimlo ei bod hi'n bwysig iddyn nhw ddysgu am wleidyddiaeth a'r system bleidleisio.

Mi ddywedodd Helen Mary Jones y dylai athrawon esbonio a dysgu ynglŷn â'r strwythurau o fewn gwleidyddiaeth a bod gwleidyddion eu hunain wedyn yn trafod eu polisïau. Mi fyddai hynny wedyn, meddai, yn golygu na fyddai athrawon yn dangos unrhyw liwiau gwleidyddol.

Mwy o newyddion a straeon o Eisteddfod 2015.