Cynghorau: 'Angen rhestru cyfleusterau ac adnoddau'

Cricket club
Image caption Clwb Criced ym Mlaenau Gwent sydd nawr dan ofal grwp cymunedol

Dylai cynghorau gyhoeddi rhestr o'r cyfleusterau a'r adnoddau y gellid eu trosglwyddo i ofal cymunedau, yn ôl un o ymgynghorwyr Llywodraeth Cymru.

Dywed Richard Davies fod pwysau cynyddol ar gynghorau yn golygu na allan nhw barhau i gynnig rhai gwasanaethau na chadw eu holl adeiladau.

Dywedodd y gallai rhestr ysbrydoli pobl i'w mabwysiadu nhw cyn i'r fwyell ddisgyn arnyn nhw.

Mae Richard Davies yn rhan o gynllun peilot Llywodraeth Cymru i helpu grwpiau cymunedol i gymryd rheolaeth dros gyfleusterau fel clybiau chwaraeon, llyfrgelloedd a neuaddau pentref.

Yn ddiweddar bu'n gweithio gyda chyngor Blaenau Gwent, cyngor sydd wedi trosglwyddo 11 o gyfleusterau i grwpiau cymunedol 'ddim am elw'.

Ar hyn o bryd mae Llywodraeth Cymru yn ymgynghori ar y ffordd orau i geisio annog mwy o drosglwyddiadau tebyg o gynghorau sir i grwpiau cymunedol.

System oleuadau traffig

Nid oes gan bob cyngor yng Nghymru drefn benodol i drosglwyddo adnoddau fel sy'n bodoli ym Mlaenau Gwent.

Yno, mae swyddogion yn ystyried a oes gan grwpiau lleol gynllun busnes, ac maen nhw fel arfer hefyd yn mynnu bod y les yn para o leiaf 25 mlynedd.

Fe wnaeth Mr Davies weithio gyda'r cyngor er mwyn llunio rhestr o'u holl asedau, a hefyd i lunio sustem oleuadau traffig er mwyn mynd i'r afael â cheisiadau mor gyflym â phosib.

Yn ôl y drefn mae'r grwpiau mwyaf trefnus a'r rhai sy'n dangos diddordeb gwirioneddol yn derbyn golau gwyrdd, gyda'r grwpiau llai brwdfrydig a threfnus yn derbyn goleuadau ambr neu goch.

Yn ôl Mr Davies, sydd nawr yn gweithio gyda phump o gynghorau eraill yn y de ddwyrain, mae angen system o'r fath ar gyfer Cymru gyfan - system sy'n cynnwys sicrhau bod rhestr o asedau'r cyngor ar gael i bawb.