Rhybudd am 'ddifa' gwartheg godro o achos argyfwng llaeth

llaeth Image copyright Thinkstock

Mae un o arweinwyr undeb amaeth wedi dweud wrth BBC Cymru y gallai'r argyfwng yn y diwydiant llaeth arwain at "ddifa gwartheg godro" yn y pen draw.

Wrth siarad o Sioe Môn ar raglen y Post Cyntaf ar BBC Radio Cymru fore Mawrth, dywedodd Eifion Huws, Is-Lywydd Undeb Amaethwyr Cymru fod angen cymryd camau llym ar draws Ewrop o achos gor-gynhyrchu.

Dywedodd Mr Huws wrth y rhaglen: "Mae 'na gymaint o bethau y gall rhywun wneud ond fe fydd yn rhaid cael help y llywodraeth ar ddiwedd y dydd. Mae'r diwydiant wedi mynd i gymaint o stad rwan, mae'n rhaid i ni fod yn eithafol iawn ein meddwl.

"Efallai fod hi'n amser i ddod yn ôl a 'cull' i rywfaint o'r gwartheg. Mae'n siwr na fase lot o bobl ddim yn lecio clywed rhywun yn dweud hynna.

"Ond da ni'n dal i or-gynhyrchu. Da ni'n cynhyrchu 40 peint y person yn ychwanegol i be oedden ni flwyddyn yn ôl. Dyna be ydi un o wreiddiau'r broblem."

Image caption Cafodd gwartheg eu tywys drwy archfarchnad ASDA yn Stafford mewn protest gan ffermwyr ddydd Sul

Archfarchnadoedd

Mae arweinyddion y diwydiant amaeth yn cyfarfod penaethiaid archfarchnad Morrisons ddydd Mawrth er mwyn trafod pris llaeth.

Maen nhw'n dweud fod ffermwyr o fewn y diwydiant llaeth yn cael trafferth i barhau yn y sector o achos cwymp yn y pris sy'n cael ei gynnig am y cynyrch gan yr archfarchnadoedd.

Yn dilyn cyfarfod mae archfarchnad Morrisons wedi cyhoeddi y byddan nhw'n lansio "Llaeth i Ffermwyr" i'w werthu yn eu siopau. Bydd 10c yn ddrytach na mathau eraill o laeth, a bydd y gwahaniaeth yn mynd i ffermwyr sy'n cyflenwi'r archfarchnad.

Roedd pennaethiaid Morrisons yn cyfarfod gydag arweinyddion o'r pedair prif undeb amaeth - yr NFU, NFU Cymru, NFU Scotland, ac un o undebau ffermio Iwerddon, yr Ulster Farmers' Union, ynghŷd â'r grwp lobïo Farmers for Action.

Mae'r archfarchnad wedi bod yn un o dargedau protestwyr sydd wedi bod yn ymgyrchu dros bris llaeth, gan dynnu llaeth oddi ar silffoedd yr archfarchnadoedd cyn ei waredu neu ei gynnig am ddim i gwsmeriaid.

Mae Farmers for Action wedi gofyn i'w aelodau i beidio â thargedu Morrisons am eu bod wedi cytuno i drafodaethau ac mae arweinwyr yr undebau'n gobeithio y bydd archfarchnadoedd eraill yn ymuno yn y trafodaethau hyn.