58 yn marw tra'n aros am lawdriniaeth ar y galon yng Nghymru

Llawdriniaeth
Image caption Yn ôl Plaid Cymru, mae'r rhestrau aros yn rhy hir

Mae'r ffigyrau diweddaraf wedi dangos bod 58 wedi marw mewn dwy flynedd tra'n aros am lawdriniaeth ar y galon yn y Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru.

Daw'r ffigyrau ar ôl cais Rhyddid Gwybodaeth gan Blaid Cymru ac maen nhw'n dangos bod y Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru wedi defnyddio ysbytai yn Lloegr er mwyn lleihau amseroedd aros.

Mae Plaid Cymru wedi dweud y dylai Llywodraeth Cymru wneud mwy i wella'r capasiti ar gyfer cynnal llawdriniaethau.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Ar ddiwedd Mehefin 2015 roedd pump yn aros am fwy na 36 wythnos am lawdriniaeth y galon yng Nghymru.

'161 yn aros'

"Ar ddiwedd Ebrill 2014 roedd 161 yn aros am fwy na 36 wythnos am lawdriniaeth y galon yng Nghymru."

Yn ôl yr ymateb i'r cais Rhyddid Gwybodaeth cafodd 38 o'r marwolaethau o fewn y ddwy flynedd eu cofnodi gan Fwrdd Iechyd Abertawe Bro Morgannwg, ac roedd 20 o farwolaethau yn ysbytai Bwrdd Iechyd Caerdydd a'r Fro.

O ran cyfanswm roedd bron 2,000 o lawdriniaethau yn Ysbyty Treforys, Ysbyty Athrofaol Cymru ac mewn ysbytai yn Lerpwl (ar gyfer cleifion o'r gogledd) yn 2014-15.

Roedd hynny saith o lawdriniaethau'n llai na'r flwyddyn gynt.

Ysbyty preifat

Ond mae'r ffigyrau wedi dangos bod 77 o lawdriniaethau yn Ysbyty Preifat Spire ym Mryste tra oedd wyth yn 2013-14.

Roedd achosion y marwolaethau tra ar y rhestr aros yn amrywio.

Dywedodd Elin Jones, llefarydd Plaid Cymru ar iechyd: "Rhaid i ni wneud yn siŵr y bydd amseroedd aros y llawdriniaethau hyn, a all achub bywydau, yn dal i ostwng.

"Mae defnyddio'r sector breifat i gynnal llawdriniaethau ychwanegol, yn ogystal ag anfon cleifion o'r de i ysbytai'r GIG yn Lloegr, wedi amlygu pa mor bwysig yw cael mwy o allu a gwell rheolaeth ar restrau aros. Dyw anfon pobl i fannau eraill fyth yn ateb yn y tymor hir."

'Buddsoddi'n sylweddol'

Wrth gyfeirio at y gwahaniaeth rhwng y rhai oedd yn aros am fwy na 36 wythnos am lawdriniaeth yn 2014 a 2015 dywedodd llefarydd ar ran y llywodraeth: "Mae llawer llai oherwydd penderfyniad i ddefnyddio rhai ysbytai yn Lloegr.

"Ateb dros dro oedd hwn tra oedd darparwyr yng Nghymru'n sicrhau trefniadau ar gyfer mwy o gapasiti'n lleol.

"Rydym wedi buddsoddi'n sylweddol ... mae'r capasiti yn Ysbyty Athrofaol Cymru yn cael ei gynyddu ac mae gwaith ar y gweill yn Ysbyty Treforys, Abertawe."