Cofio brwydr Dyffryn Ceiriog ar ôl 850 o flynyddoedd

Plac Image copyright Rob Mcbride
Image caption Fe gafodd plac tebyg ei ddadorchuddio ar safle arall yn Nyffryn Ceiriog yn 2009

Bydd plac yn cael ei ddadorchuddio yn Nyffryn Ceiriog i nodi 850 mlynedd ers cyfres o frwydrau rhwng lluoedd Cymru a Lloegr.

Fe ddigwyddodd y frwydr enwocaf, Brwydr Crogen, yn 1165 ger Y Waun, pan wnaeth y Cymry drechu dynion Harri II.

Bydd plac yn cael ei ddadorchuddio ger safle brwydr arall ym Mhont Rhyd y Gad ger Tre Ceiriog ddydd Sadwrn.

Mae'r grŵp ail-greu, Cwmwd Ial, yn creu gwersyll i nodi'r dadorchuddio.

Dechreuodd y brwydro yn 1165 pan ddaeth Harri II a byddin enfawr i Groesoswallt, gyda byddin y Cymry yn aros amdanynt ger Corwen yn Sir Ddinbych.

Pan fethodd trafodaethau rhwng y ddwy ochr, symudodd byddin Harri i fyny drwy Ddyffryn Ceiriog.

Er iddyn nhw fod yn fyddin llawer llai, llwyddodd y Cymry i ymosod ar fyddin Harri, gan ladd nifer fawr o filwyr.

Yn dilyn Brwydr Crogen, roedd rhaid i Harri dynnu'n ôl o Gymru, gan symud ei fyddin i ddinas Caer.