Cyffuriau atal cenhedlu i ferlod

Abandoned horses on Manmoel Common
Image caption Mae'r merlod gwyllt i'w gweld ar dir fel Comin Manmoel ger Glyn Ebwy

Bydd cannoedd o ferlod lled-wyllt yn derbyn cyffuriau atal cenhedlu mewn ymgais i gwtogi ar nifer y merlod sy'n cael eu geni ar dir comin ar draws de Cymru.

Fe fydd y cyffur yn cael ei roi gan ddefnyddio gwn dartiau, a chredir bod y rhaglen yn un o'r cyntaf o'i bath yng Nghymru.

Fe ddaw'r ymgyrch oherwydd pryder bod gormod o ferlod yn cael eu geni ar dir comin, ac mae'n cael ei gweithredu gan y Gymdeithas Lles Ceffylau a Merlod.

Hyd yma mae 300 o geffylau a merlod wedi derbyn y cyffur ar draws 12,000 erw o dir sy'n ymestyn o Fannau Brycheiniog i gymoedd y de.

Gallai'r rhaglen lawn gymryd pum mlynedd i'w chwblhau.

Mae'r merlod ar dir comin Gelligaer yng Nghaerffili yn cynnwys merlod mynydd Cymreig traddodiadol, ond hefyd cobiau a merlod Shetland.

Nod arall i'r ymgyrch yw atal ceffylau a merlod rhag marw yn ystod misoedd oer y gaeaf. Fe gafodd 14 o ferlod eu canfod yn farw ar un diwrnod ym mis Ebrill 2013 yn dilyn eira trwm a thymheredd isel.

Mae'r cyffur hefyd yn gallu ffrwyno ymddygiad bygythiol stalwyn.

Fe ddywed y Gymdeithas eu bod yn credu y gellid ymestyn y cynllun i rannau eraill o Gymru.