Fox yn agosáu at gytundeb stiwdios de Cymru

Bastard Executioner Image copyright FX
Image caption Mae The Bastard Executioner wedi ei ffilmio yn y stiwdios, ac mae disgwyl darlledu'r gyfres ym mis Medi

Mae cwmni teledu o'r Unol Daleithiau yn agos at arwyddo cytundeb i gymryd rheolaeth dros stiwdios yn ne Cymru sydd wedi bod yn nwylo gweinyddwyr am wyth mlynedd.

Aeth Dragon International yn fethdal gyda dyledion o £15m cyn agor y stiwdios ger Pencoed.

Ond nawr mae cwmni Fox 21 am gymryd prydles y stiwdios, sy'n cael eu hadnabod fel Valleywood.

Mae cyfres newydd, The Bastard Executioner, eisoes yn cael ei ffilmio yno ac fe fydd y rhaglenni cyntaf yn cael eu darlledu yn ddiweddarach yn y mis.

Valleywood

Cafodd y cynlluniau i agor stiwdios deledu yn Llanilid yn Rhondda Cynon Taf eu cynnig yn 2001.

Ar y pryd, roedd yr Arglwydd Richard Attenborough yn cefnogi'r datblygiad, ond aeth y stiwdios i drafferthion.

Cafodd y gwaith adeiladu ei atal ar ôl i anifeiliaid prin gael eu darganfod ar y safle, ac yna roedd mwy o broblemau gyda charthffosiaeth a thywydd gwael.

Roedd rhaid penodi gweinyddwr yn 2008, cyn i'r cynllun gael ei orffen, yn dilyn problemau gyda chredydwyr.

Dywedodd y gweinyddwr Rob Lewis o PriceWaterhouse Coopers bod Stiwdios Dragon wedi wynebu cyfnod anodd yn y farchnad.

Image caption Cafodd y stiwdios eu defnyddio wrth ffilmio Ironclad yn 2009

Yn 2009 cafodd un ffilm, Ironclad, ei ffilmio yn y stiwdios.

Nawr, mae'r cytundeb newydd gyda Fox 21 yn cynnig gobaith pellach.

Y gred yw bod Fox 21 wedi arwyddo cytundeb i gymryd prydles y safle yn yr hir-dymor, ac wedi buddsoddi i wella sain y stiwdios - sy'n gweithio i'w capasiti llawn am y tro cyntaf.

Mae'r gyfres The Bastard Executioner yn cael ei ffilmio yno yn barod, ac mae disgwyl i'r rhaglenni cyntaf gael eu darlledu ar sianel Fox yn yr Unol Daleithiau ddiwedd y mis.

Yn dilyn buddsoddiad gan Lywodraeth Cymru i sicrhau dyfodol y safle, dywedodd Gweinidog yr Economi, Edwina Hart, bod ymrwymiad Fox yn "newyddion gwych".

"Rydyn ni wedi denu dipyn o fuddsoddiad i'r diwydiannau creadigol drwy waith caled," meddai.

"Weithiau mae pethau yn newid, dydy cyfresi ddim yn cael eu comisiynu eto, ond mae angen i ni adnabod bod cynnyrch da yma, y cyfleusterau yma ac mae pobl sydd eisiau gweithio yma."

Dadansoddiad Huw Thomas, gohebydd celfyddydau BBC Cymru

Mae atgyfodiad Valleywood yn adlewyrchiad o'r diddordeb sydd gan gwmnïau cynhyrchu mewn dod i ffilmio yng Nghymru.

Erbyn hyn mae 'na lwyth o sianeli teledu, a chwmnïau digidol fel Netflix, yn cynyddu'r galw am ddramâu a ffilmiau o safon uchel.

Ond mae'r diwydiant yn un bregus. Wrth i ddrysau Valleywood agor, mae Pinewood Cymru ar gyrion Caerdydd yn wag oherwydd trafferthion ariannol cwmni cynhyrchu ffilm The Crow.

Serch hynny, mae'r Cymry sy'n cynorthwyo'r diwydiant yn dweud wrthai bod y dyddiau da wedi cyrraedd y sector, ac mae 'na ddigon o waith i'r cwmnïau sy'n gweithio gyda'r cynyrchiadau sy'n dewis dod i Gymru.

Er i Gymru ddatblygu'r rhwydwaith o bobl ac adnoddau, mae 'na gystadleuaeth ffyrnig i ddenu'r cynyrchiadau diweddaraf wrth i weddill Prydain a diwydiannau ffilm dwyrain Ewrop drio manteisio ar y galw am leoliadau a sgiliau lleol i gynnal dramâu a ffilmiau mawr y byd.