Saith Diwrnod

Catrin Beard

Catrin Beard yn trafod y pynciau sydd wedi denu ei sylw yn ei hadolygiad wythnosol o'r wasg Gymraeg a'r blogiau ar raglen Post Cyntaf, BBC Cymru

Mae'r plantos yn ôl yn yr ysgol, y nosweithiau'n tynnu mewn, a bydd bywyd dipyn haws o hyn ymlaen i Lefi Gruffudd.

Mae'n galed i bawb ym mis Awst yn ôl Lefi yn y Western Mail, a hynny oherwydd yr arlwy teledu ailadroddus - fel dywed, cafwyd cyfle i 'ail-fyw' cymaint o bethe fel nad yw'n siŵr os oedd yn fyw y tro cynta welodd e nhw.

Yn ystod mis Awst, ar S4C, cafwyd yr hyn a alwyd yn 'Wythnos Rygbi'; ac mae Lefi'n methu deall sut mae hynny'n wahanol i wythnos arferol o'r tymor, a beth fyddan nhw'n galw cyfnod Cwpan y Byd tybed?

Argyfwng amaeth

Image caption Gall yr argyfwng ym myd amaeth gael effaith bell gyrhaeddol yn ôl Gwyn Williams

Yn ôl Gwyn Williams yn Barn, unwaith yn rhagor mae amaethyddiaeth Cymru mewn argyfwng.

Yn ôl ffigurau 2014, mae'r diwydiant llaeth yn cynhyrchu traean o holl incwm amaethyddiaeth Cymru. Mae'n ffaith hefyd meddai fod ffermwyr Cymru yn sicrhau eu hadnoddau angenrheidiol o fewn 25 milltir i'r fferm ar gyfartaledd. Dengys hyn mor bwysig yw'r bunt ym mhoced y ffermwr i'r economi leol.

Ond er bod galwadau ar archfarchnadoedd i godi pris llaeth, mae'n holi a ddylid ymyrryd gyda'r farchnad? A oes hawl ddwyfol gennym i gadw ffermwyr mewn busnes er lles economi cefn gwlad?

Yr hyn y mae'n rhaid ei gofio dywed yw bod yr economi honno'n cynnal cymunedau, a nifer o'r rheini'n gymunedau y mae eu parhad yn allweddol i ffyniant yr iaith Gymraeg a'i diwylliant.

Image caption Cofiwch nad oes hufen mewn sbwng Fictoria - dim ond jam a siwgr drosti

Ac o son am ddiwylliant cefn gwlad, bu'r penwythnos diwethaf yn un prysur iawn i Bethan Gwanas, a hynny am ei bod yn ddiwrnod Sioe Rhydymain, a bu Bethan yn cystadlu gyda chacen lemon, fflapjacs, sgons, gin eirin, llun roedd wedi'i beintio a threfniant o flodau o'r ardd, heb son am wisg ffansi, gan ennill gwobr gyntaf am y gin ac am ei gwisg - er mai hi oedd yr unig oedolyn yn y gystadleuaeth honno.

Ac fe ddysgodd ambell wers bwysig iawn am goginio: cacen yw cacen sydd wedi'i gwneud mewn un tun. Sbwng sy'n defnyddio dau dun, a da chi, cofiwch nad oes dim hufen mewn sbwng Fictoria - dim ond jam coch, a dim siwgr eisin drosti. Ac os ydych chi am gystadlu o ddifri efo'ch jam, mae'n rhaid defnyddio topiau gwyn ar y jariau. Rhywbeth i'w gofio erbyn y flwyddyn nesaf…

Faint i'w rannu?

Peth digon anodd yw llunio colofn reolaidd i bapur neu gylchgrawn - pa mor bersonol ddylai rhywun fod? Faint o'ch bywyd ddylech chi ei rannu?

Mae Elin Llwyd Morgan yn Barn yn aml yn cofnodi ei phrofiad yn magu mab awtistig, ac mae ei cholofn yn rhifyn mis Medi'r cylchgrawn yn ddarlun gonest a phoenus o rai o'r rhwystredigaethau ac anawsterau mae wedi'u hwynebu dros yr haf.

Mae'n gyfnod o newid i'w mab ag yntau'n gadael yr ysgol, ac ers rhai misoedd felly bu ei hwyliau'n ansefydlog a chythryblus ar brydiau - mae ganddo lwmp crachlyd parhaus ar ei dalcen am ei fod yn taro ei ben - ar lawr, yn erbyn wal, ffenest ac ati, ac arweiniodd ei rwystredigaeth hefyd at ymosodiad corfforol yn erbyn ei dad.

Mae pethau wedi gwella erbyn hyn, ond ys dywed Elin, gobeithio na fydd mynd i'r coleg ganol Medi yn ei luchio oddi ar ei echel drachefn. Tan hynny, mi fyddan yn dal ein gwynt; wnaiff y straen a'r gofid ddim pylu nes iddo setlo.

Pob hwyl i Joel, a diolch i Elin am fod mor agored a thynnu ein sylw ar y cyflwr anodd hwn.