Cyhoeddi adroddiad ar ofal uned seiciatryddol

ABLETT

Mae adroddiad swyddogol wedi canfod problemau staffio a ward nad oedd yn "addas i'r diben" mewn rhannau eraill o uned seiciatryddol yn Sir Ddinbych oedd yn destun adroddiad hynod feirniadol yn gynharach eleni.

Ond dywedodd archwiliad i'r gofal yn Uned Ablett, yn Ysbyty Glan Clwyd, fod "agwedd ofalgar a pherthynas dda rhwng staff a chleifion".

Mae pedair ward yn Uned Seiciatryddol Ablett ac roedd un, Tawel Fan, yn destun beirniadaeth mewn adroddiad ym mis Mai eleni. Dywedodd adroddiad bryd hynny fod cleifion yno wedi cael eu trin fel "anifeiliaid mewn sŵ". Cafodd y ward ei chau yn Rhagfyr 2013 ac nid yw wedi ailagor ers hynny.

Mae'r adroddiad diweddaraf yn edrych ar y gofal yn nhair o wardiau eraill yr uned: Cynnydd, Dinas a Tegid. Cafodd yr archwiliad di-rybudd ei gynnal ar 6-8 Gorffennaf 2015 gan swyddogion o Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru.

Problemau

Daeth swyddogion o hyd i broblemau gyda ffurf ac addurniad ward Tegid. Dywed yr adroddiad: "Roedd y problemau amgylcheddol sylweddol ar ward Tegid yn dangos yn eglur nad oedd y ward yn addas i'r diben ac nad yw'n gallu diwallu anghenion y grŵp cleifion.

"Roedd problemau o ran gweithrediad ac addurn y ward, a oedd yn wael, yn ddiflas, ddim yn ysbrydoli, nac yn ddeniadol. Er bod rhai gwelliannau wedi'u gwneud ers ein hymweliad blaenorol ym mis Mehefin 2014, roedd llawer o broblemau o hyd."

Dywed yr adroddiad hefyd bod problemau gyda staff, ac fe allai hyn arwain at effeithio ar ddiogelwch cleifion, yn enwedig ar wardiau Tegid a Dinas:

"Adolygwyd rotas staffio ar Tegid o fis Ionawr 2015, a nodwyd gennym fod nifer annigonol o staff ar sawl achlysur, ac roedd cyn lleied â phedwar aelod o staff ar ddyletswydd weithiau. Dim ond pum aelod o staff oedd ar ward Dinas ar ôl 22:00 ar noson ein hymweliad. Roedd dau glaf yn cael eu harsylwi ar sail 1:1, ac roedd hynny'n gadael tri aelod o staff ar gyfer y 18 claf arall.

"O ystyried lefelau arsylwi eraill a'r ffaith bod ward Dinas yn ward derbyniadau achosion difrifol, roedd yn anodd bod yn sicr bod y lefelau staffio a oedd ar gael yn briodol i sicrhau diogelwch cleifion a staff," ychwanegodd yr adroddiad.

Daeth y rhai oedd yn gyfrifol am yr archwiliad o hyd i becyn o selsig hen mewn rhewgell.

Fe wnaethon nhw hefyd nodi am ward Tegid: "O dro i dro, fe'n hysbyswyd y gellid rhoi cleifion gwrywaidd mewn gwelyau yn y rhan i fenywod gan nad oedd gwely ar gael yn y rhan i ddynion."

Image caption Cafodd ward Tawel Fan ei chau yn 2013 yn dilyn pryderon am ofal cleifion

Gwelliant

Ond fe welwyd fod gwelliant wedi bod ers yr adolygiad blaenorol gan arolygwyr, gan gynnwys penodi cydlynydd gweithgareddau. Dywed yr adroddiad: "Cadarnhaodd y staff fod penodi'r cydgysylltydd gweithgareddau wir wedi helpu trwy wella'r gweithgareddau cymdeithasol a hamdden i gleifion. Gwelsom ddwy sesiwn gan y cydgysylltydd gweithgareddau yn ystod ein hymweliad, gan gynnwys sesiwn 'Carers Corner Café' feunyddiol.

"Cynhelir y sesiwn oddi ar y wardiau ac yn yr ystafell fwyta. Mae'r sesiwn ar gyfer cleifion, ymwelwyr a staff, sy'n gallu cael diodydd, bisgedi a sgwrs. Sefydlwyd y caffi gyda help cleifion, ac mae un claf a ryddhawyd yn mynychu bob dydd Gwener i roi help llaw.

"Gwelsom ryngweithio da rhwng y rhai a fynychodd, ac roedd cynlluniau i ymestyn y caffi hwn ar gyfer pob amser ymweld.

Dywed swyddogion o Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru eu bod wedi cyhoeddi llythyr ar unwaith i'r bwrdd iechyd "yn gofyn am sicrwydd ar gamau a gymerwyd neu a fydd yn cael eu cymryd i liniaru nifer o feysydd yr oedd gan AGIC bryderon amdanynt."

Bwrdd Iechyd

Wrth ymateb i'r adroddiad, dywedodd Matt Makin, Cyfarwyddwr Meddygol Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr: "Mae'r adroddiad yn tanlinellu nifer o agweddau pwysig yr ydym yn mynd i'r afael â nhw fel mater o frys.

"Fe wnaethon ni baratoi cynllun gweithredu i ateb awgrymiadau Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru unwaith y cawsom eu hadroddiad ym mis Awst. Mae cynnydd yn cael ei wneud, gyda chwech o'r awgrymiadau wedi cael eu cwblhau. Rydym ar amser o ran cyflawni'r gweithredoedd, gyda 31 Hydref yn ddyddiad targed.

"Mae Grŵp Gwella Iechyd Meddwl ac Anableddau Dysgu, dan arweinyddiaeth y Prif Swyddog Gweithredol, wedi ei sefydlu ym Mehefin 2015 i wthio gwelliannau ym maes gwasanaethau iechyd meddwl ymlaen. Fel rhan o gynllun 100 diwrnod rydym wedi canolbwyntio ar faterion pwysig fel ystadau ac amgylchedd, gweithlu a systemau gweithredol."

Ychwanegodd: "Rydym yn cydnabod y materion sy'n cael eu disgrifio yn yr adroddiad sy'n ymwneud ag amgylchedd (y wardiau). Dyna pam fod adolygiad o holl ystadau iechyd meddwl yn cael ei gynnal ar hyn o bryd.

"Rydym yn falch, ymysg y darganfyddiadau cadarnhaol yn yr adroddiad, fod Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru wedi gweld agwedd ofalgar a pherthynas dda rhwng staff a chleifion. Mae gennym ni ddyletswydd i'n cleifion a'n staff i weithio tuag at wasanaeth iechyd meddwl y gallwn ni i gyd fod yn falch ohono."