Canser y fron: 'Ewch at y meddyg'

canser y fron Image copyright Spl

A hithau'n fis ymwybyddiaeth canser y fron, mae rhaglen Bore Cothi ar Radio Cymru yn cynnig cyngor ar sut i archwilio'r fron er mwyn gweld oes 'na unrhyw beth o'i le.

Yn ogystal, mae dwy sydd wedi goroesi'r afiechyd yn trafod eu profiadau, ac yn annog pobl i fynd at y meddyg os oes 'na broblem.

Fe sylwodd y seicolegydd, Dr Mair Edwards fod rhywbeth o'i le ym mis Chwefror 2010, cyn mynd at y meddyg teulu a chael triniaeth yn fuan wedi hynny.

Mae hi'n credu ei bod hi'n hollbwysig i fynd i weld y meddyg cyn gynted â phosib er nad oes angen gofidio heb fod angen. Fe ddywedodd:

"Mae'n hynod bwysig fod merched yn sylwi bo' 'na nifer o resymau pam fod 'na lympiau ar y fron - nid canser ydi o bob tro - ond yn amlwg mae angen hefyd bob yn agored i'r ffaith bod angen gweld meddyg teulu mor gyflym â phosib os yda chi'n teimlo bod unrhywbeth o'i le."

Canser am yr eildro

Profiad gwahanol gafodd Nesta Llwyd - 74 oed - pan sylwodd hi fod rhywbeth o'i le y llynedd.

Roedd hi eisoes wedi goroesi math arall o ganser - lymffoma non-Hodgkin - 15 mlynedd yn ôl. Wedi iddi "sylwi bod pant yn y fron," aeth at y meddyg teulu, ond doedd dim ail apwyntiad i'w gael am chwe wythnos.

O'r herwydd, aeth at wasanaeth Bronbrawf Cymru ac o fewn wythnos i'r driniaeth yn y fan honno, cafodd lythyr i fynd yn ôl am ragor o brofion.

Un peth oedd yn uno Dr Mair Edwards a Nesta Llwyd oedd eu profiad o rannu'r newyddion gyda ffrindiau a theulu.

Er eu bod yn falch o gael rhannu'r baich a derbyn cefnogaeth, ychwanegodd Dr Mair Edwards mai gweld teulu'n poeni oedd "yn anoddach o ddydd i ddydd na gwneud y triniaethau ac ati".

Cewch glywed y sgwrs yn llawn ar raglen Bore Cothi ddydd Mercher, 14 Hydref, ac mae cyngor Dr Llinos Roberts ar archwilio'r fron ar gael ar dudalennau Twitter a Facebook BBC Radio Cymru.