Absenoldeb gwyliau plant: Angen helpu penaethiaid

Addysg Image copyright PA

Mae un o brif undebau addysg Cymru wedi dweud wrth raglen y Post Cyntaf ar Radio Cymru, bod angen gwneud mwy i gynorthwyo prifathrawon wrth iddyn nhw wneud penderfyniad i gosbi rhieni am gymryd eu plant o'r ysgol yn ystod y tymor.

Yn ôl undeb UCAC mae'r ffaith bod sawl canllaw gwahanol yn achosi dryswch ac anghysonderau - a bod hynny maes o law yn annheg ar athrawon a rhieni fel ei gilydd.

Daw sylwadau'r undeb ar ôl i fam a thad o Abertawe dderbyn dirwy o £60 yr un am bob un o'u gefeilliaid - cyfanswm o £240.

Ers mis Medi'r llynedd mae gan bob ysgol ac awdurdod lleol yr hawl i ddirwyo rhieni £60 os ydy eu plentyn yn absennol heb ganiatád o'r ysgol, yn bennaf er mwyn ceisio lleihau nifer yr absenoldebau. Ond mae'r rheol hon yn cael ei dehongli'n wahanol o ysgol i ysgol ac o ardal i ardal.

'Dryswch'

Yn ôl Rebecca Williams, Swyddog Polisi Undeb athrawon UCAC mae'r gyfraith yn achosi dryswch i bawb.

"Mae'r lefel genedlaethol yn un cwestiwn, ond beth sydd yn gwneud pethau'n fwy dryslyd ac yn anoddach falle i bennaethiaid yw bod na bolisiau'n dod ar lefel rhanbarthol gan y consortia addysgiadol, a dyw rheiny ddim yr un peth o un consortiwm i'r llall.

"Felly mae 'na rywfaint o ddryswch, a dyw hi ddim wastad yn glir i bennaethiaid os oes discretion gyda nhw - neu faint o discretion - ac mae hynny'n gallu arwain at anghysondeb rhwng un ysgol a'r llall a rhwng un awdurdod a'r llall", meddai.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Mae gan ysgolion y pŵer i ganiatáu hyd at ddeg diwrnod o absenoldeb yn ystod blwyddyn academaidd. O dderbyn cais dylai'r ysgol ystyried sawl ffactor, gan gynnwys amser y flwyddyn, hyd y daith, amgylchiadau a phatrwm presenoldeb y plentyn yn gyffredinol.

Image copyright Getty Images
Image caption Gall mynd ar wyliau yn ystod cyfnod gwyliau ysgol fod yn llawer mwy costus i deuluoedd

'Sefyllfa gas'

Ond dywedodd Rebecca Williams o undeb UCAC: "Mae'r rheolau yma'n gallu gadael prifathrawon ac athrawon mewn sefyllfa eitha cas wrth wneud penderfyniad.

"Gallen nhw fod yn cael eu gweld yn gwahaniaethu rhwng un set o rieni i'r llall, felly fe fyddai hi'n llawer haws tase'r canllawiau sy'n cael eu rhoi i brifathrawon yn eglurach".

Y flwyddyn nesaf bydd y Cynulliad Cenedlaethol yn adolygu'r rheolau cosbi. Yn ôl Simon Thomas, sy'n dal portffolio addysg Plaid Cymru, mae angen gwneud mwy i helpu prifathrawon a rheini yn y cyfamser.

"Mae eisiau i bobl ddeall y rheolau yma'n llawer mwy, ac mae'n rhaid i'r ysgolion eu defnyddio nhw mewn ffordd cyson - nid dim ond yn y cyd-destun eu bod nhw'n symud i fyny'r bandiau addysgiadol er enghraifft.

"Mae angen meddwl hefyd mewn ffordd yn fwy creadigol er mwyn cefnogi plant sy'n cael problemau mewn ysgol - mae 'na nifer o resymau dros hynny a rhyw rhieni ddim ar fai bob tro. Dwi'n teimlo bod hwn yn system sydd angen ail-edrych arno, cysondeb dros Gymru gyfan sydd angen".

Image caption Simon Thomas AC o Blaid Cymru