Oes angen 'teulu perffaith'?

Anna Lois

Mae rhifyn 1 Tachwedd o 'Atebion' ar BBC Radio Cymru yn mynd i'r afael â phrofiadau pobl ifanc a'u teuluoedd. Bydd y cyflwynydd Nia Medi yn gofyn oes 'na'r fath beth yn bodoli â'r 'teulu perffaith'?

Ymhlith y cyfranwyr mae'r actores Anna Lois, sy'n ymddangos yng nghyfresi drama 'Gwaith Cartref' a 'Parch' ar S4C.

Mae hi'n sôn wrth Cymru Fyw am ei phrofiadau a'i theimladau pan wnaeth ei rhieni ysgaru:


Bywyd yn galed i Mam

Chwe blwydd oed oeddwn i pan gafodd Mam a Dad ysgariad, ac roedd fy mrawd yn naw. Dydw'i ddim yn cofio llawer o'r profiad, ond cafodd effaith ar y teulu, yn enwedig Mam.

Yn bersonol, doeddwn i ddim yn ei weld e fel profiad ofnadwy, ond mae e jest yn rhywbeth sydd wedi digwydd yn fy mywyd. Dwi wedi gweld fy rhieni, yn enwedig Mam, yn mynd trwy amser caled a hynny yn naturiol yn cael effaith o fath arna' i a fy mrawd.

Aeth Dad i Gaerdydd i fyw efo'i gariad newydd, ac roedden ni yn ei weld pob penwythnos. Ar y pryd, doeddwn i ddim yn deall pam 'na'th fy rhieni wahanu achos o'n i'n rhy ifanc i ddeall.

Dim ond tua phum mlynedd yn ôl ges i'r stori lawn. O'n i'n dwli mynd i Gaerdydd - yn cael fy sbwylio gan mai fi oedd yr unig ferch.

Image caption Mae 42% o briodasau yng Nghymru a Lloegr yn dod i ben gydag ysgariad (ONS, 2013)

'Ffrindie da'

Des i mlaen yn grêt gyda chariad Dad ar y pryd, a chael tri brawd arall i chwarae gyda nhw. Ond fe ddaeth y berthynas i ben ar ôl tua chwe blynedd. Ffeindiodd Mam bartner newydd ar ôl yr ysgariad ac roedd hi'n bleser ei gweld hi'n hapus gyda rhywun newydd ar ôl bod trwy amser caled.

Er bod fy rhieni wedi cael ysgariad, Mam yw'r person cryfa' i fi erioed ei 'nabod, a da'th hi'n ffrindie da gyda Dad unwaith eto. Hyd at heddi, ma' nhw yn rhoi fi a fy mrawd yn gynta' cyn neb, a dyna beth sy'n bwysig.

Ar ôl gwahanu gyda'i gariad, ffeindiodd Dad fenyw arall. Ro'n i yn fy arddegau, tua 13 ar y pryd. Mae gyda hi un mab, felly odd e'n neis bod fel chwaer fawr iddo fe. Yn anffodus iddi hi, roeddwn i'n rial stroppy teenager, a doeddwn i ddim wedi gwneud pethe'n hawdd iddi hi. Ond erbyn heddiw dwi wedi aeddfedu, a 'dyn ni'n dod mlaen yn grêt.

Image copyright Getty Images
Image caption Ydy dyddiau'r "teulu traddodiadol" ar ben?

Pwysigrwydd bod yn hapus

Y peth mwya' dwi 'di ddysgu o weld Mam a Dad yn mynd trwy ysgariad yw ei bod hi'n bwysig bod yn hapus. Dyna pam rwy'n anghytuno gyda shwt ma'r mainstream media yn portreadu'r "teulu perffaith".

Mae pawb yn ceisio adlewyrchu'r ddelwedd yma, ond y realiti yw - does dim shwt beth. Ar ddiwedd y dydd ma' gyda phawb broblemau. "We're all human", a does neb yn gw'bod be' sy'n digwydd tu ôl i'r drws.

Ddyle pobl ddim gweld ysgariad fel peth ofnadwy achos weithiau 'dyw perthynas ddim yn gweithio a dylse hwnna ddim cael ei weld fel rhywbeth gwael.

Beth sy'n anoddach, yn fy marn i, yw gweld pobl yn anhapus yn eu priodas, a ddim yn trial gwneud unrhyw beth amdano fe achos ei bod yn haws felly, neu eu bod yn poeni am beth mae pobl arall yn mynd i feddwl.

Dyna pam ddylse ni ddim ei weld e fel tabŵ ond fel digwyddiad arall o fywyd oedd, falle yn anodd, ond yn rhywbeth ma' pawb yn y pen draw yn dod drosto.

Os ydych wedi gweld eich rhieni yn cael ysgariad, neu yn mynd trwy'r profiad ar hyn o bryd, peidiwch teimlo mai chi yw'r unig un sy'n mynd drwy hyn, oherwydd ma fe'n rh'wbeth sydd yn digwydd yn aml.

Ma fe'n galed ar y pryd wrth gwrs, ond peidiwch â cha'l eich twyllo gan y ddelwedd o'r "teulu perffaith". Pam fod angen teulu perffaith 'ta beth? Mae'n llawer mwy diddorol bod yn deulu gwahanol - a hapus.

Image caption Gwell ysgariad na bod yn anhapus, medd Anna Lois

Atebion, BBC Radio Cymru, Dydd Sul, 1 Tachwedd, 14:00