Pryder am fesur anghenion arbennig

anghenion arbennig

Gallai cynlluniau i ddiwygio'r modd y mae plant ag anghenion arbennig yn cael eu dysgu yng Nghymru arwain at wrthdaro, yn ôl cyfreithiwr addysgol.

Mae Michael Charles yn pryderu y bydd newid y system o awdurdodau lleol yn cyhoeddi datganiadau o anghenion arbennig yn yr achosion mwyaf cymhleth yn gwthio ysgolion a theuluoedd tuag at gamau cyfreithiol.

Ar hyn o bryd mae'r achosion mwyaf cymhleth - tua 4% o'r holl ddisgyblion - yn derbyn datganiad yn amlinellu eu hanghenion arbennig a'r gefnogaeth y maen nhw'i angen.

Mae'r datganiad yna yn dilyn asesiad gan yr awdurdod iechyd lleol. Mae 12,437 o ddisgyblion yn ysgolion Cymru wedi cael datganiad o'r fath.

'Nid biwrocratiaid na chlinigwyr'

O dan argymhellion Llywodraeth Cymru, bydd mwy o gyfrifoldeb am asesu angen a darparu cefnogaeth yn gorwedd ar ysgwyddau'r ysgolion.

Mae Michael Charles yn pryderu y gallai hynny arwain at wrthdaro rhwng rhieni ac ysgolion pan mae anghytuno.

Dywedodd: "Mae ein hysgolion yn wych, ond nid biwrocratiaid mohonynt, na chlinigwyr chwaith.

"Nhw fydd yn penderfynu a oes gan ddisgybl anabledd dysgu. Ond mae hynny'n job i rywun sy'n annibynnol o'r bobl fydd yn darparu'r gefnogaeth yn y pen draw."

Mae system bresennol dros 30 oed a barn Llywodraeth Cymru - sy'n cael ei rannu gan lawer - yw bod y system yn gymhleth ac nad yw bellach yn addas i'w bwrpas.

Yn ei lle mae gweinidogion am weld dull mwy cydweithiol sy'n cael ei amlinellu yn y Mesur Anghenion Addysgol Ychwanegol sydd ar hyn o bryd yn destun ymgynghoriad.

Canolbwynt y mesur yw bod unrhyw un dan 25 oed sydd angen darpariaeth addysgol ychwanegol yn derbyn Cynllun Datblygu Unigol sydd wedi'i deilwra i'w hanghenion penodol.

Sicrhau hawliau

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Mae'r mesur wedi'i gynllunio i osod plant, pobol ifanc a rhieni yng nghanol y broses o wneud penderfyniadau.

"Bydd hefyd yn sicrhau hawliau pob unigolyn waeth pa mor gymhleth yw'r anghenion yna.

"Byddai cod ymarfer y Mesur yn ei gefnogi, ac fe fyddai hwnnw'n rhoi dyletswyddau cyfreithiol ar y bobl berthnasol."

Mae ymgynghoriad Llywodraeth Cymru ar y cynlluniau yn dod i ben ar 18 Rhagfyr.

Gallwch glywed mwy ar raglen Eye on Wales ar BBC Radio Wales am 12:30 brynhawn Sul, 8 Tachwedd.