Cwest: Tad yn 'beio'i hun'

Laura Newlands Image copyright Teulu Laura Newlands

Clywodd cwest yn Rhuthun ddydd Llun fod tad merch 15 oed yn "beio'i hun" am ei marwolaeth.

Bu farw Laura Newlands o'r Rhyl ar 8 Awst 2011 yn ei chartref yn 2 Sandfield Place.

Roedd wedi cymryd meddyginiaeth oedd Mr Newlands yn ei gymryd i ddelio â phryder.

Dywedodd ei thad, Andrew Newlands, nad oedd wedi gwrando ar ei ferch ac y dylai fod wedi cuddio'i feddyginiaeth gan fod gan Laura "feddyliau hunanladdol."

'Fy mai i'

Disgrifiodd Mr Newlands fel yr aeth ei wraig i ystafell wely eu merch rhwng 15:00 a 16:00 ar ôl noson ei marwolaeth, gan nad oedden nhw wedi ei chlywed hi'n symud.

"Roeddwn yn gwybod yn syth ei bod wedi marw," meddai.

Pan ofynnodd y crwner, John Gittins, os y byddai wedi gallu gwneud mwy i ddiogelu Laura drwy gadw'i feddyginiaeth, dywedodd y tad y byddai wedi gorfod rhoi popeth dan glo.

"Dyna'n union y byddwn i wedi'i wneud," meddai'r crwner.

Ychwanegodd Mr Newlands: "Dylwn i fod wedi gwneud mwy. Rwy'n teimlo bod ychydig o fai arna' i am beidio gwrando arni.

"Rwy wedi cael llawer o amser i feddwl am hyn. Rwy wedi beio fy hun llawer o weithiau.

"Fy mai i oedd o."

Magwraeth 'anodd'

Dywedodd Mr Newlands mai fo oedd yn gofalu am Laura yn bennaf oherwydd problemau iechyd meddwl ei mam. Roedd y teulu'n wreiddiol o Doncaster, a symudon nhw i'r Rhyl pan oedd Laura yn 10 oed.

Buon nhw'n rhannu tŷ gyda theulu arall am 18 mis i ddwy flynedd. Roedd naw person mewn tŷ tair ystafell.

"Roedd yn anodd," meddai Mr Newlands. Dywedodd nad oedd yn sicr sut y deliodd Laura gyda'r sefyllfa "am ei bod wastad yn dawel ac yn cadw i'w hun."

Soniodd hefyd am ei broblemau alcohol. Dywedodd y byddai'n dechrau yfed am 10:00 yn y cyfnod pan ddechreuodd Laura yn yr ysgol uwchradd.

'Pigo ar Laura'

Dywedodd Mr Newlands fod plant eraill yn "pigo ar Laura" o flaen athro yn y dosbarth, ac nad oedd yr athro'n gwneud unrhywbeth am y mater.

Yn hwyrach, cafodd Laura'r cyfle i adael yr ysgol bum munud yn fuan er i osgoi plant eraill, ond dywedodd nad oedd hyn wedi newid y sefyllfa.

Dywedodd ei fod yn credu nad oedd hyn yn ddigon.

Ychwanegodd y byddai Laura'n gwneud esgusodion i beidio mynd i'r ysgol, ond dywedodd ei fod yn mynnu ei bod yn mynd, gan mai dyma'r gyfraith.

'Meddyliau hunanladdol'

Daeth y Gwasanaethau Cymdeithasol i ymwneud â'r teulu pan oedd Laura'n 12, pan redodd Laura i ffwrdd i Doncaster. Ym mis Mai 2011, fe wnaethon nhw gais i gael mynd â Laura at y meddyg.

Gofynnodd y crwner wrth Mr Newlands: "Ddywedon nhw pam?"

"Dim go iawn. Fe sonion nhw rywbeth am feddyliau hunanladdol," meddai, gan ychwanegu fod clywed hynny'n sioc iddo.

Cafodd Laura ei chludo i Ysbyty Glan Clwyd. Wedi hynny, aeth hi i aros gyda'i theulu yn Doncaster am tua mis. Dywedodd Mr Newlands na aethon nhw i weld Laura yno fel ei bod "yn cael y mis i glirio'i phen."

Dychwelodd Laura i'r Rhyl ar gyfer penblwydd ei brawd hŷn, er nad oedd hi i fod i gysylltu â'u rhieni. Dywedodd Mr Newlands ei bod hi i weld yn hapusach.

Mae'r cwest yn parhau.