Trafod dyfodol archifdy Sir Gaerfryddin

Parc Myrddin
Image caption Cafodd yr archifdy ym Marc Myrddin ei gau i'r cyhoedd yn 2013

Fe fydd cynghorwyr yn cwrdd ddydd Llun i drafod cartref newydd ar gyfer miloedd o ddogfennau hanesyddol oedd tan yn gymharol ddiweddar mewn peryg o gael eu difrodi.

Bu'n rhaid i Gyngor Sir Caerfyrddin gau archifdy'r sir ym Mharc Myrddin yn 2013 oherwydd presenoldeb llwydni.

Mae rhai o'r dogfennau pwysicaf yn cynnwys cofnodion am Ferched Beca, achau hen deuluoedd a llythyrau gan y Frenhines Victoria.

Dywed swyddogion y cyngor nad yw adeilad Parc Myrddin yn addas bellach ar gyfer archifdy.

Ymhlith yr opsiynau fydd gerbron aelodau'r bwrdd gweithredol, mae sefydlu partneriaeth gydag unai Prifysgol y Drindod Dewi Sant, neu Archifdy Gorllewin Morgannwg a Phrifysgol Abertawe.

Gwaith adfer

Mewn adroddiad dywed swyddogion y sir fod llwydni wedi difrodi rhai o'r eitemau ym Mharc Myrddin.

"Cafodd tua 6,300 o'r eitemau oedd wedi eu heffeithio waethaf eu glanhau gan arbenigwyr y llynedd," meddai'r adroddiad.

"Mae cartref dros dro wedi ei roi i'r eitemau hynny yn Archifdy Morgannwg, Caerdydd."

Yn ogystal â dod o hyd i gartref newydd fe fydd cynghorwyr yn trafod pwy ddylai fod yn gyfrifol am gynnal y gwasanaeth yn y dyfodol.

Mae swyddogion yn argymell y dylid cynnal ymchwiliad ar gyfer y potensial o ddod o hyd i ddarparwyr eraill.

Dywedodd y cynghorydd Meryl Gravell, aelod o'r Bwrdd Gweithredol sydd â chyfrifoldeb am hamdden: "Fe fyddwn yn gofyn am farn Cyfeillion yr Archifdy ac eraill fel rhan o'r trafodaethau ar gyfer y dyfodol."

Image copyright National Library of Wales
Image caption Llwydni ar ddogfenau ym Mharc Myrddin