Ymchwiliad i goleg cymwysterau ffug yng Nghaerdydd

Kazi Shajahan
Image caption Mewn ffilm gudd, dywedodd Kazi Shajahan y gallai'r myfywyr 'greu unrhyw dystysgrif' ffug

Mae'r Gweinidog Addysg wedi dweud bod yr heddlu'n ymchwilio yn dilyn ymchwiliad cudd gan BBC Cymru i broses recriwtio myfyrwyr coleg preifat yng Nghaerdydd.

Fe gafodd newyddiadurwr, oedd yn cymryd arno ei fod yn fyfyriwr, gynnig benthyciad i astudio yng Ngholeg Hyfforddiant Galwedigaethol Gorllewin Llundain gan ddefnyddio cymwysterau ffug.

Mae Llywodraeth Cymru wedi pwysleisio mai'r sefydliad yw'r unig goleg preifat o Loegr sy'n gweithredu yng Nghymru, a dywedodd Huw Lewis ei bod yn "annhebygol iawn" bod achosion eraill tebyg.

Dywedodd bod Heddlu'r De nawr yn ymchwilio i ddarganfyddiadau rhaglen Week In Week Out.

Roedd galwadau i gael arolwg brys i system Llywodraeth Cymru o roi benthyciadau i fyfyrwyr ar ôl i'r rhaglen amlygu'r hyn oedd yn digwydd yn y coleg.

Image caption Mae Huw Lewis wedi cadarnhau bod Heddlu'r De nawr yn ymchwilio i honiadau BBC Cymru

"Rydw i wedi cael gwybod bod uned troseddau economaidd Heddlu De Cymru a changen gwrth-dwyll Llywodraeth Cymru yn cyd-weithio i ymchwilio i'r honiadau o dwyll gafodd eu gwneud yn rhaglen y BBC," meddai Mr Lewis.

"Mae'r heddlu felly wedi cadarnhau eu bod yn ymchwilio i'r mater."

Roedd Darren Millar AC, cadeirydd Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus y Cynulliad, wedi galw ar yr heddlu ac Archwiliwr Cyffredinol Cymru i ymchwilio.

Dywedodd arweinydd Ceidwadwyr Cymru Andrew RT Davies fod rhaid i Lywodraeth Cymru sicrhau'r cyhoedd eu bod wedi gwneud popeth o fewn eu gallu i "leihau'r risg o gamddefnydd ar raddfa eang".

Image caption Dywedodd Darren Millar bod angen adolygu'r system

Dywedodd DCI Karen Thomas ar ran Uned Trosedd Economaidd Heddlu De Cymru: "Gall Heddlu'r De gadarnhau ein bod mewn cysylltiad ag adran gwrth-dwyll Llywodraeth Cymru ynghylch honiadau am Goleg Hyfforddiant Galwedigaethol Gorllewin Llundain.

"Serch hynny, hyd yma, nid yw Heddlu'r De wedi derbyn unrhyw fanylion troseddol yn ymwneud â'r honiad."

Ymateb y pleidiau

Yn ôl llefarydd addysg Plaid Cymru, Simon Thomas, mae lle i gredu fod y rheolau a'r lefel o graffu ar golegau yn annigonol.

Dywedodd llefarydd addysg y Democratiaid Rhyddfrydol, Aled Roberts: "Mae'r honiadau hyn yn achosi pryder ac mae rhaid i lywodraeth Llafur Cymru sicrhau nad oes posibilrwydd y bydd honiadau tebyg yn codi'n rhywle arall."

Image caption Mae pennaeth y coleg, Dr Manoj Kumar, wedi colli ei swydd

Yn y Senedd ddydd Mawrth, dywedodd Mr Lewis nad ydi unrhyw system reoleiddio'n gallu bod yn 100% ddiogel rhag twyll.

Dywedodd y bydd newidiadau i'r ffordd y mae colegau'n cael eu rheoli'n dod i rym ym mis Ionawr.

"Mae'n anodd dychmygu y byddai'r broblem benodol hon wedi gallu ymestyn ymhellach," meddai.

"Dyma'r unig goleg preifat o Loegr sy'n gweithio yng Nghymru ar y funud."

Prifathro'n ffugio

Mae cwestiynau hefyd am sut y gwnaeth swyddogion Llywodraeth Cymru asesu'r coleg cyn penderfynu rhoi arian cyhoeddus iddo, ar ôl i BBC Cymru ddarganfod bod y prifathro, Manoj Kumar, wedi dweud celwydd am ei gymwysterau ei hun.

Mae Mr Kumar yn dweud bod ganddo ddoethuriaeth o Brifysgol Caergrawnt a'i fod wedi gweithio yno fel darlithydd cyswllt. Dywedodd y brifysgol nad oedd hyn yn wir, a bod ei ddoethuriaeth yn un ffug.

Fe wnaeth BBC Cymru ddarganfod bod ei dystysgrif dysgu yn ffug hefyd.

Dywedodd perchennog y coleg Bharat Bageja ddydd Mawrth bod Manoj Kumar wedi ei ddiswyddo o'i rôl fel prifathro.