Llawdriniaethau mawr yn cael eu 'gohirio', yn ôl llawfeddyg

llawdriniaeth

Mae llawdriniaethau mawr fel canser yn gorfod cael eu gohirio yng Nghymru oherwydd prinder difrifol o wlâu gofal dwys, yn ôl un o brif lawfeddygon y wlad.

Dywedodd Tim Havard, cyfarwyddwr Materion Proffesiynol Coleg Brenhinol y Llawfeddygon, bod gormod o gleifion yn aros yn rhy hir am driniaeth lawfeddygol.

Daeth ei sylwadau wrth i'r coleg lansio adroddiad sy'n dweud y dylai mynd i'r afael â'r broblem fod yn brif flaenoriaeth i lywodraeth nesaf Cymru.

Maen nhw hefyd yn dweud bod y gwasanaeth iechyd yn cael trafferth ymdopi gyda'r galw.

Dywedodd Llywodraeth Cymru fod amseroedd aros wedi gostwng yn sylweddol ers sefydlu'r Cynulliad.

Yn ôl y coleg mae 70% yn rhagor o bobl yn aros dros 26 wythnos am lawdriniaeth nawr o'i gymharu â phedair blynedd yn ôl.

Mae'r adroddiad yn honni mai Cymru sydd gyda'r "nifer isaf o wlâu gofal dwys yng Nghymru" - 3.2 o i 100,000 o bobl.

Y ffigwr ar gyfer Lloegr ydi 4.00 a'r cyfartaledd yn Ewrop ydi 11. Y gred ydi bod y galw am wlâu o'r fath yn cynyddu tua 5% y flwyddyn.

'Dymchwel'

Gan fod gwlâu gofal dwys yn aml yn llawn, mae Mr Havard yn pryderu bod rhaid i lawdriniaethau fel canser gael eu canslo.

Mae'r Ceidwadwyr Cymreig wedi disgrifio'r sefyllfa fel "sgandal cenedlaethol".

Ond yn ôl Llywodraeth Cymru mae amseroedd aros wedi gostwng yn sylweddol ers sefydlu'r Cynulliad.

Dywedodd Mr Havard bod angen ystyried yr oblygiadau hir dymor.

"Ry'n ni wedi cael atebion yn y tymor byr, ond yn y tymor hir dydyn ni heb elwa," meddai.

"Ry'n ni dal mewn sefyllfa lle y gall nifer o ein gwasanaethau ddymchwel."

'Rhy hir'

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru bod y gwasanaeth iechyd yn "flaenoriaeth" iddi.

"Ers datganoli, mae amseroedd aros wedi gostwng yn sylweddol. Diolch i'n buddsoddiad ni yn y gwasanaeth iechyd, mae wyth o bob 10 claf yn disgwyl llai na 26 wythnos am driniaeth tra bod yr ar aros ar gyfartaledd ddiwedd Medi yn is na 11 wythnos," meddai.

Ychwanegodd: "Ry'n ni'n cydnabod bod yr amseroedd aros yng Nghymru yn rhy hir ar hyn o bryd."