Toriadau'n 'peryglu bodolaeth S4C'

s4c Image copyright S4c

Mae toriadau pellach i gyllideb S4C yn "peryglu bodolaeth y sianel", medd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg wrth bwyllgor o aelodau seneddol.

Fe ddywedodd Colin Nosworthy wrth Bwyllgor Dethol Materion Cymreig San Steffan bod lleihau cyllideb y sianel yn "ymosodiad sbeitlyd ar yr iaith Gymraeg".

Wrth roi tystiolaeth i ymchwiliad y pwyllgor ar ddyfodol y diwydiant darlledu yng Nghymru, bu Comisiynydd yr Iaith Gymraeg yn pwysleisio pwysigrwydd ehangach darlledu drwy gyfrwng y Gymraeg.

Dyma oedd y tro cyntaf yn y Senedd hon i gyfarfod gael ei gynnal yn y Gymraeg.

'Ariannu'n hael'

Yn adolygiad gwariant y Canghellor ym mis Tachwedd, fe gyhoeddwyd y byddai'r arian mae S4C yn ei dderbyn yn gostwng o £6.7m i £5m erbyn 2020. Mae'r rhan fwyaf o gyllid S4C yn dod drwy ffi'r drwydded y BBC.

Yr wythnos diwethaf, fe ddywedodd gweinidog darlledu llywodraeth y DU, Ed Vaizey, bod S4C yn cael ei ariannu yn "eithriadol o hael".

Ond bu Cymdeithas yr Iaith yn gwrthwynebu hynny yng nghyfarfod y pwyllgor Cymreig.

Fe ddywedodd Colin Nosworthy: "Mae'r torri addewid clir a wnaed gan y llywodraeth [Geidwadol] yma i ddiogelu arian S4C.

"Mae hwnna'n gwbl anfaddeuol achos beth ma' fe'n neud yw peryglu bodolaeth y sianel.

"Mae fe hefyd yn ergyd uniongyrchol i'r iaith Gymraeg ac mae'n anodd iawn dehongli'r peth fel unrhyw beth ond ymosodiad sbeitlyd ar yr iaith Gymraeg," meddai.

'Torri ar dorri'

Image caption Comisiynydd y Gymraeg, Meri Huws

Yn ôl Meri Huws, Comisiynydd y Gymraeg: "Ry' ni'n torri ar dorri, a dyw hynny ddim yn dderbyniol, i wasanaeth sydd mor bwysig i ni."

"Nid yw'r DCMS [Adran Diwylliant Llywodraeth y DU] yn deall pwysigrwydd darlledu drwy gyfrwng y Gymraeg. Nid bai, ond camddealltwriaeth," meddai Meri Huws.

O ystyried y sefyllfa ariannol, fe ofynnodd yr Aelod Seneddol Ceidwadol Antoinette Sandbach oes oedd y comisiynydd yn dadlau am "driniaeth arbennig" ar gyfer S4C.

"Ddim triniaeth arbennig ond cydnabyddiaeth o gyfraniad y sianel. Dyna y'n ni'n gofyn am yn seiliedig ar y dystiolaeth yn hytrach na'r gymhariaeth foel gyda sianelau eraill ym Mhrydain," ychwanegodd Ms Huws.