Cam-drin mwy na 30,000 dros 60 oed

Dosbarth gwinio

Mae mwy na 30,000 o bobl dros 60 yng Nghymru yn dioddef camdriniaeth yn y cartref ac mae angen gwneud mwy i'w cefnogi, meddai Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru.

Mae Sarah Rochira wedi dweud wrth BBC Cymru bod yna faterion unigryw yn gysylltiedig â phobl hŷn lle mae camdriniaeth yn digwydd ac nad ydy'r gefnogaeth wastad yn briodol.

"Mae angen i ni ddarganfod ffyrdd gwell o ymateb a chynnig cefnogaeth wahanol i bobl hŷn."

Dechrau deall

Mae'n dweud bod y broblem wedi cael ei hanwybyddu:

"Dim ond nawr dwi'n meddwl rydyn ni'n dechrau deall ystod a natur y gamdriniaeth ddomestig sydd yn wynebu pobl hŷn, a dyna pam mae hyn wedi bod yn un o fy mlaenoriaethau i fel comisiynydd."

Mae'r elusen Safer Wales wedi galw am sefydlu llochesi penodol ar gyfer pobl hŷn neu ystafelloedd o fewn llochesi sydd yn bodoli'n barod.

Dywedodd Margaret Smith o'r elusen: "Ers talwm mi oedd menywod hŷn yn tueddu i fod yn barod i dderbyn y gamdriniaeth.

"Mi oedd o'n bwnc tabŵ. Doedd pobl ddim yn trafod y peth. A doedd yna nunlle i fenywod hŷn fynd.

"Weithiau doedd eu plant nhw, oedd yn oedolion, ddim yn eu cefnogi."

Ffactorau gwahanol

Image caption Mae angen darganfod ffyrdd gwell o gynnig cefnogaeth, medd Sarah Rochira, Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru

Mae arbenigwyr yn dweud weithiau bod mwy nag un person yn gyfrifol am y gamdriniaeth o fewn y teulu. Mae salwch fel dementia neu anabledd yn medru gwneud pobl hŷn yn fwy agored i gael eu niweidio hefyd.

Mae Llywodraeth Cymru wedi datblygu fframwaith cenedlaethol fel rhan o'r ddeddf Trais yn erbyn Menywod a hefyd canllaw ar sut i sylwi ar yr arwyddion ar gyfer staff.

Dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod nhw wedi "ymrwymo i gefnogi pobl sydd yn dioddef camdriniaeth yn y cartref, beth bynnag yw eu hoedran, rhyw neu gefndir".

Image caption Mi oedd Bethan yn dioddef camdriniaeth emosiynol am flynyddoedd

Stori Bethan

Mae Bethan sydd yn ei 60au hwyr yn byw ar ei phen ei hun erbyn hyn. Mi benderfynodd adael ei gŵr wedi blynyddoedd o gamdriniaeth. Mi ydyn ni wedi newid ei henw i'w diogelu.

Mae'n dweud bod ei gŵr yn rheoli pob elfen o'i bywyd, gan gynnwys beth oedd hi'n gwylio ar y teledu.

"Mi oedd e yn rhyw fath o ddigwydd yn raddol, llechwraidd, chi'n dod i arfer gyda llawer o'r pethe. I chi, mae'n normal. I bawb arall, dyw e ddim."

Mi wnaeth un digwyddiad wneud iddi sylweddoli bod rhaid i bethau newid.

"O'n i wedi defnyddio'r gyllell anghywir neu rywbeth gwirion fel yna ac mi ddechreuodd e weiddi arnaf i ac o'n i ddim yn deall beth oedd yn digwydd, pam fod e'n gweiddi.

"Yn y diwedd mi gafodd sosban ei chodi jest uwchben fy mhen... Ac mi o'n i yn sefyll yno yn edrych i fyw ei lygaid ac yn meddwl plîs Dduw gad i fi weld yfory."

Tra bod Bethan yn cydnabod bod gofyn am help yn anodd iawn mae'n dweud ei bod hi'n falch mai dyna wnaeth hi. "Dw i'n trio rhoi'r bywyd yna tu ôl i fi. Dw i'n symud ymlaen trwy'r amser."