E-sigarets: Tro pedol gweinidog ar waharddiad

AP Image copyright AP

Mae'r Gweinidog Iechyd wedi camu'n ôl rhag gweithredu cynllun i wahardd y defnydd o e-sigarets mewn pob man cyhoeddus caeedig yng Nghymru.

Yn hytrach na gwneud hyn, fe fydd Llywodraeth Cymru yn cynnig diwygiadau i'r Bil Iechyd Cyhoeddus fydd yn golygu gwahardd ar e-sigarets mewn mannau cyhoeddus penodol - fel ysgolion, bwytai a thrafnidiaeth gyhoeddus.

Mewn dadl yn y Senedd ddydd Mawrth, dywedodd Mark Drakeford er ei fod o blaid gwahardd e-sigarets mewn pob man cyhoeddus, roedd yn deall fod ganddo gyfrifoldeb fel aelod o'r llywodraeth heb fwyafrif i "greu cytundeb".

Roedd Llywodraeth Cymru wedi gobeithio cyfyngu ar y defnydd o e-sigarets yn yr un ffordd ag y mae defnydd tybaco yn cael ei gyfyngu mewn manau cyhoeddus agored.

Cyfyngu

Roedd y llywodraeth yn pryderu y byddai'r defnydd o e-sigarets yn gwneud i ysmygu edrych fel gweithred normal i genhedlaeth sydd wedi tyfu i fyny mewn cymdeithas ddi-fwg.

Roedd gweinidogion hefyd yn pryderu y byddai e-sigarets yn agor y drws i blant i ysmygu tybaco.

Ond roedd y cynllun wedi rhannu barn ymysg grwpiau iechyd a meddygol.

Roedd rhai grwpiau gwrth-ysmygu yn cynnwys ASH Cymru, Cancer Research UK a Tenovus yn gwrthwynebu cyfyngu ar y defnydd o e-sigarets, gan ddadlau eu bod o gymorth i bobl roi'r gorau i ysmygu.

Tystiolaeth

Roedd Sefydliad y Galon, Sefydliad yr Ysgyfaint Prydeinig, a Choleg Brenhinol y Ffisegwyr wedi galw am fwy o dystiolaeth cyn gwneud unrhyw benderfyniad terfynol.

Ond mae Iechyd Cyhoeddus Cymru, byrddau iechyd Cymru a'r BMA o blaid cyfyngu ar y defnydd o e-sigarets.

Dywedodd Llywodraeth Cymru fod Sefydliad Iechyd y Byd a chyrff rhyngwladol eraill wedi galw am fwy o gyfyngiadau ar y defnydd o e-sigarets ac mae 40 o wledydd eraill wedi cyfyngu ar eu defnydd yn barod.

Image copyright PA

Gwrthwynebiad gwleidyddol

Dywedodd llefarydd y Ceidwadwyr ar iechyd, Darren Millar, y byddai unrhyw waharddiad yn "gam anferth yn ôl" yn yr ymdrech i hybu pobl i roi'r gorau i ysmygu.

Yn ôl arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig Kirsty Williams AC, doedd dim modd cyfiawnhau'r gwaharddiad ar e-sigarets ac roedd y dystiolaeth o blaid gwneud hynny'n denau iawn.

Dywedodd llefarydd Plaid Cymru ar iechyd, Elin Jones, y byddai angen tystiolaeth gref bod e-sigarets yn "ail-normaleiddio" ysmygu cyn y byddai'r blaid yn cefnogi gwaharddiad ar eu defnydd mewn manau cyhoeddus.