'Dolig yn gyfnod o ofn a phoen i filoedd o blant'

nadolig plant

Mae elusen wedi rhybuddio bod miloedd o blant "yn wynebu poen, ofn ac unigrwydd dros gyfnod y Nadolig".

Am yr ail flwyddyn yn olynol mae'r NSPCC yn trefnu apêl Galw am Gymorth ac mae eu ffigyrau'n dangos bod eu gwirfoddolwyr ym Mhrestatyn a Chaerdydd wedi delio â bron 2,000 o alwadau yr adeg hon y llynedd.

"Mae'r Nadolig yn gyfnod hudol i blant, yn llawn hwyl a hapusrwydd," meddai goruchwyliwr ChildLine yng Nghaerdydd, Amy Beaumont, "ond ar yr un pryd, bydd miloedd o blant yn dioddef..."

"Bydd llawer o'n gwirfoddolwyr ni'n treulio'r cyfnod yn siarad â phlant sy'n teimlo'n unig, trist ac ofnus, yn ceisio bod yn gysur iddyn nhw pan na allan nhw siarad ag unrhyw un arall am yr hyn maen nhw'n ei deimlo.

"Dyw e ddim yn orddweud y gallai gwasanaeth ChildLine wneud y gwahaniaeth rhwng byw a marw i rai plant y Nadolig hwn."


Tensiynau teuluol

Problemau o fewn teuluoedd yw un o'r rhesymau mwyaf cyffredin dros chwilio am help, meddai'r elusen, fel rhieni'n dadlau neu'n gwahanu, tensiynau rhwng perthnasau a phlant yn bygwth gadael y cartref.

Image copyright Childline PA

Galwad un plentyn i'r llinell gymorth Nadolig 2014 oedd: "Mae fy nhad yn diodde o iselder ac mae e ar feddyginiaeth. Dwi'n poeni'n fawr amdano a beth allai ddigwydd os yw'n gwaethygu.

"Dwi wedi bod yn niweidio fy hun am ei fod yn fy helpu i ddelio â phethau a chael gwared ar fy nicter. Dwi'n teimlo'n ofnadwy nad oes dim byd y galla i wneud i'w helpu e.

"Dwi'n hunanol, ond dwi eisiau cael Nadolig arferol fel pawb arall."


Disgwyliadau 'afrealistig'

Hefyd mae yna rybudd fod disgwyliadau "afrealistig" y Nadolig yn gallu bod yn faich ar deuluoedd.

Dywedodd y seicolegydd plant, y Dr Mair Edwards, ei bod hi'n gweld tystiolaeth o'r gorwario bob blwyddyn.

"Mae hwn yn fater rwy'n ei drafod yn flynyddol gyda chleientiaid sy'n rhieni, er mwyn eu cael i sylweddoli bod rhiantu da yn golygu llawer iawn mwy na gwario ar anrhegion Nadolig a phen-blwyddi," meddai.

"Mae'r elfen o or-geisio gwneud iawn yn ffactor - ond hefyd mae'n diwallu anghenion y rhieni i deimlo'n dda (yn y tymor byr) gan eu bod yn dangos eu cariad mewn ffordd faterol.

"Ac mae rhai o'r cleientiaid tlotaf yn gwario llawer iawn, iawn mwy ar anrhegion a dathliadau Nadolig nag ydw i erioed wedi ei wneud.

"Rwy'n ei gyfri'n llwyddiant pan fo client yn gostwng y gwariant o sawl cant y plentyn."

Awgrymiadau

Dyma rai o'i phrif awgrymiadau i rieni ar gyfer Diwrnod Nadolig:

  • Trafod gyda'r plant (os yn ddigon hen) pryd mae'n rhesymol iddyn nhw godi i agor anrhegion;
  • Gofalu bod stoc dda o fatris o bob maint yn y cwpwrdd yn barod (dim byd gwaeth i riant na gweld siom plentyn wrth gychwyn chwarae hefo tegan a sylweddoli nad oes batris addas);
  • Bod mor drefnus â phosib o ran paratoi'r bwyd a rhoi tasgau penodol i blant sydd ddigon hen i helpu fel bod prif gogydd y diwrnod hefyd yn cael rhywfaint o amser i fwynhau ac ymlacio;
  • Peidio yfed gormod o alcohol (oherwydd risg uwch o losgi/cael damwain ac yn gwneud ffraeo yn llawer iawn mwy tebygol);
  • Penderfynu o flaen llaw pwy sy'n gyrru os oes angen mynd i nôl aelodau o'r teulu neu ffrindiau;
  • Mynd allan am dro os ydi'r tywydd yn caniatáu - mi wneith yr awyr iach les os ydi'r plant wedi cyffroi'n ormodol;
  • Ceisio trefnu bod corneli tawel yn y tŷ fel bod aelodau'r teulu yn gallu ymneilltuo am gyfnod;
  • Cael pleidlais ddemocrataidd o flaen llaw ynghylch pa raglenni teledu/ffilmiau fydd yn cael eu gwylio ar y teledu "gorau" yn y tŷ - er mwyn lleihau'r risg o ffraeo;
  • Mwynhau cwmni eich gilydd!