Ffermwr yn nofio mewn llifogydd i achub ei ddefaid

scene Image copyright Paul Williams

Mae ffermwr o Ddyffryn Conwy wedi disgrifio sut y nofiodd am bum awr mewn llifogydd i geisio achub 170 o'i ddefaid.

Fe dderbyniodd Paul Williams o Gae Haidd, Nebo, rybudd am lifogydd yn ystod oriau mân bore dydd Iau 10 Rhagfyr.

Fe aeth yn syth i archwilio'r defaid ger yr afon Conwy yn Nhrefriw, ond roedd y dŵr wedi codi'n rhy uchel iddo fedru eu symud i fan diogel.

Er iddo'u codi i dir uwch, yn hwyrach yn y bore cafodd ei ddefaid eu dal yn y dŵr.

Yn siarad ar raglen y Post Cyntaf ddydd Iau, dywedodd Mr Williams: "Mi oedd hi wedi bod yn bwrw'n go drwm y diwrnodiau cynt, ac mi gawson ni rybudd llifogydd am 00:45 bore Iau. Mi es i lawr y syth bin, a ro'n i yno erbyn tua 01:10.

"Mi gyrhaeddais i'r caeau, a be' 'dan fel arfer yn ei wneud ydi'u hel nhw mewn i sied sy' gynnon ni lawr ar y tir, lle 'dan ni wedi codi lefel y llawr, felly maen nhw'n berffaith saff yno fel arfer.

"Ond erbyn i fi gyrraedd y defaid, roedd hi'n dywyll nos wrth gwrs, ac roedd y dŵr wedi dod fyny tu cefn i fi ac mi fethais i â'u cael nhw drwy'r giatiau - mi oedd 'na tua pedair troedfedd (122cm) o ddŵr yno, felly wnan nhw'm mynd drwy'r dŵr yna. Yr oll r'on i'n gallu'i wneud oedd eu symud nhw i ddarn ucha'r tir."

Image copyright Paul Williams

Pan ddychwelodd i'r caeau yn hwyrach, roedd y sefyllfa wedi gwaethygu.

"Es i lawr y bore wedyn erbyn tua 10:00, a mi gerddais i ar hyd y Cob, y darn sy'n dal y dŵr yn ôl, ac mi oedden nhw i gyd yno - at eu pengliniau mewn dŵr, ond yn reit fodlon," meddai.

"Ond tra 'mod i yno'n edrych arnyn nhw, mi ddaeth na rhyw lif o ddwr o rhywle, ac mi aethon nhw i gyd o fewn eiliadau efo'r dŵr.

"Mi fues i'n sefyll yno yn eu watiad nhw'n mynd, ac mi oedd y cr'aduriaid wrthi'n nofio ers un awr, unai'n boddi neu'n blino.

"Mi ges i ddigon o'u gwylio nhw'n mynd yn y diwedd, felly mi nes i neidio mewn i nofio ar eu holau nhw."

Image copyright aerialpixel.co.uk

Fe gollodd Mr Williams 66 o ddefaid i gyd, ond gyda help milfeddyg lleol, Tîm Achub Mynydd Dyffryn Ogwen a'r RSPCA, mi gafodd 104 eu hachub.

"Mi fuon ni yn y dŵr am agos i bump awr i gyd yn eu llusgo nhw allan, ac erbyn y diwedd mi oedd hi wedi tywyllu," meddai.

"Ond mi oedden ni wedi bodloni'n bod ni wedi cael popeth oedd ar ôl yn fyw ar hyd y gwrychoedd a ballu.

"Mi oedd hi'n ddiwrnod go hir."