Galeri i ddathlu penblwydd y Post Brenhinol yn 500 oed

Kathleen Ferrier a Syr Pryce Pryce-Jones Image copyright Post Brenhinol
Image caption Kathleen Ferrier a Syr Pryce Pryce-Jones, dau sy' yn y galeri ar-lein sydd â chysylltiadau â Chymru

Mae'r Post Brenhinol yn lansio galeri ar-lein newydd i gofnodi eu 500 mlwyddiant.

Bwriad y cwmni yw creu galeri o 500 o ddigwyddiadau, pobl a gwrthrychau sy'n adrodd hanes y gwasanaeth.

Mae'r cwmni'n cydweithio gydag Archif yr Amgueddfa Bost Prydeinig ar y prosiect.

Maen nhw'n gobeithio y bydd y galeri'n dangos cyfraniad y Post Brenhinol i "ddatblygiad cymdeithasol a gwleidyddol".

Arloeswyr

Ymysg yr unigolion amlwg sy'n cael eu cydnabod yn y galeri mae Syr Pryce Pryce-Jones o Lanllwchaearn ger y Drenewydd, Powys, sefydlydd y cwmni archebu drwy'r post cyntaf.

Brethynnwr a pherchennog cwmni'r Royal Welsh Warehouse oedd Mr Pryce-Jones ac yn 1861 fe ddechreuodd yrru catalogau ar draws y wlad fel bod pobl yn gallu archebu ei gynnyrch dros y post.

Hefyd yn y galeri mae'r gantores werin a chlasurol, Kathleen Ferrier, oedd â chysylltiadau â Sir Benfro.

Rhwng 1926 a 1935, hi oedd llais y 'cloc sy'n siarad' newydd oedd yn cael ei redeg gan y Swyddfa Bost.


Dyddiadau allweddol y Post Brenhinol yng Nghymru

  • 1785: Lansio'r gwasanaeth post cyntaf yng Nghymru - rhwng Caergybi a Llundain
  • 1821: Llongau cludo post o'r enw Meteor a Lightning yn cael eu lansio yng Nghaergybi
  • 1857: Gosod y blwch post cyntaf yng Nghymru - yn Neyland ger Aberdaugleddau
  • 1861: Pryce Pryce-Jones yn dechrau'r cwmni archebu drwy'r post cyntaf yn y byd
  • 1962: Gwasanaeth post llong hofran cynta'r byd yn teithio o'r Rhyl i benrhyn Cilgwri

Mae'r galeri hefyd yn cynnwys y blwch post hynaf yng Nghymru.

Ar Heol Picton yn Neyland ger Aberdaugleddau, Sir Benfro, mae blwch post siâp piler o 1857 - dyma'r un hynaf sy'n dal yn cael ei ddefnyddio heddiw ym Mhrydain.