Cwest Preifat Gavin Williams: Rheithfarn naratif

Gavin Williams Image copyright PA
Image caption Bu farw'r Preifat Gavin Williams wedi iddo lewygu ym Marics Lucknow yn Wiltshire yn 2006

Mae crwner cwest i farwolaeth milwr, fu farw wedi iddo orfod gwneud ymarfer corff eithafol cosb, wedi dweud bod dyfarniad naratif yn addas.

Dywedodd y Barnwr Large, Crwner Cynorthwyol Wiltshire a Swindon, fod staff y Fyddin yn gwybod am gosbau ymarfer corff eithafol arweiniodd at farwolaeth milwr a bod y cosbau'n anghyfreithlon.

Bu farw'r Preifat Gavin Williams, 22 oed o Hengoed, Sir Caerffili, wedi iddo lewygu ym Marics Lucknow yn Wiltshire yn 2006 ar ôl i'w galon fethu.

Clywodd Llys Crwner Caersallog fod milwr Ail Fataliwn y Cymry Brenhinol wedi cymryd ecstasi cyn iddo farw, a bod ei dymheredd wedi codi i 41.7C, 4.7C yn uwch na'r un arferol.

'Colli cyfle'

Dywedodd y crwner ei fod wedi marw o ganlyniad i effeithiau ymdrech gorfforol, hypothermia, ataliad a defnydd o ecstasi.

Yn ystod 26 diwrnod clywodd dystiolaeth mwy na 100 o dystion.

Wrth grynhoi, dywedodd fod "cyfle wedi ei golli," hynny yw pe bai'r milwr wedi cael diagnosis ei fod yn diodde o drawiad gwres, fe fyddai wedi goroesi.

Tu allan i'r llys dywedodd y Brigadydd John Donnelly, Cyfarwyddwr Gwasanaethau Personol (Y Fyddin): "Ar ran y Fyddin, dwi'n ymddiheuro am y methiannau arweiniodd at farwolaeth Gavin.

'Annerbyniol'

"Rydym yn meddwl am ei deulu a'i ffrindiau, yn enwedig ei fam Debra, ei phartner hi Adrian a chwaer Gavin, Zeta. Mae'r cwest wedi bod yn gyfnod anodd iddyn nhw ac rwy'n edmygu eu hurddas.

"Rydym yn cydnabod bod diwylliant cosbi answyddogol yn y bataliwn pan fu farw Gavin.

"Mae hyn yn annerbyniol ac roedd yn annerbyniol. Rydym wedi cynnal ein hymchwiliad ein hunain i'r digwyddiad ac mae nifer o welliannau wedi bod er mwyn sicrhau na fydd yn digwydd eto."

Ar ôl y gwrandawiad dywedodd mam y milwr, Debra Williams: "Roedd yr hyn ddigwyddodd i Gavin yn anghywir, mor syml â hynny.

"Fe gafodd ei ladd oherwydd sut y penderfynodd ei gydweithwyr ei gosbi'n anghyfreithlon."

Yn ddieuog

Yn Llys y Goron Winchester yn 2008 roedd tri swyddog, oedd wedi cosbi, yn ddieuog o ddynladdiad.

Ar benwythnos ym mis Mehefin 2006, bu Preifat Williams yn gysylltiedig â chyfres o ddigwyddiadau meddwol, yn cynnwys chwistrellu gwestai uwch swyddog gyda diffoddydd tân a throi i fyny i'w waith yn feddw.

Ar fore Llun fe wnaeth corporal ei orfodi i fartsio ar draws y gwersyll ar ôl i uwch swyddog ddweud ei fod eisiau gweld Preifat Williams yn "boeth ac yn chwyslyd".

Wedi hyn cafodd ei gymryd i'r gampfa gan sarjant ar gyfer mwy o ymarfer corff eithafol neu 'beasting'.

Image caption Cafwyd Sarjant Paul Blake, Sarjant Russell Price a Chorporal John Edwards yn ddieuog o ddynladdiad yn 2008

Trawiad gwres

Fe wnaeth y gŵr 22 oed lewygu wrth fynd i'r ganolfan feddygol, lle bu meddygon yn ceisio ei drin. Ond bu rhaid iddo gael ei rwystro wedi iddo geisio osgoi cael triniaeth gan y meddygon.

Roedd arwyddion o drawiad gwres, ond roedd y meddygon yn honni nad oedden nhw wedi cael gwybod ei fod wedi llewygu, clywed am ei benwythnos meddwol, nac am natur y 'beasting'.

Ar ôl mynd yn anymwybodol, cafodd ei gymryd i Ysbyty Caersallog ble cyhoeddwyd ei fod yn farw ar 3 Gorffennaf wedi i'w galon fethu o ganlyniad i'r trawiad gwres.

Fe ddigwyddodd yr ymarfer corff eithafol ar un o ddyddiau poethaf y flwyddyn, ac fe ddaeth yn amlwg fod gan Preifat Williams ecstasi yn ei waed pan fu farw.

Rheolau disgyblu

Bu'r cwest yn trafod rheolau disgyblu'r Fyddin, sy'n cael eu hadnabod fel AGAI 67.

Clywodd bod y rheolau yn datgan na ddylai ymarfer corff dwys am gyfnodau estynedig - beasting - gael ei ddefnyddio fel rhan o broses ddisgyblu.

Ond dywedodd nifer o dystion bod yr ymarfer yn cael ei ddefnyddio ar gyfer y pwrpas hwnnw ar y pryd.

Clywodd y cwest bod rheolau AGAI 67 yn caniatáu ymarfer corff am gyfnodau byr, ond nid am gyfnodau estynedig.

Image caption Roedd tymheredd Preifat Williams wedi codi i 41.7C, 4.7C yn uwch na sy'n gyffredin

Achos troseddol

Corporal John Edwards, 42 oed, wnaeth arwain Preifat Williams wrth iddo fartsio o amgylch y gwersyll. Dywedodd ei fod yn teimlo bod y milwr "wedi cael digon" ar ôl hyn.

Sarjant Paul Blake, 37 oed, oedd yn goruchwylio'r gosb o ymarfer yn y gampfa wedi i Preifat Williams gael ei gludo yno gan Sarjant Russell Price, 45 oed.

Dywedodd Sgt Blaen bod yr ymarfer corff yn "gosb" oedd â'r bwriad o "godi cywilydd".

Cafwyd y tri yn ddieuog o ddynladdiad yn 2008, gyda'r barnwr yn beirniadu uwch swyddogion am ei fod yn credu y byddan nhw yn gwybod bod yr ymarferiad 'beasting' yn cael ei gynnal.

Ymchwiliad

Fe gafodd cyfres o ymchwiliadau eu cynnal wedi i'r achos troseddol ddod i ben yn 2008, gan gynnwys adroddiad heddlu yn 2009 ac ymchwiliad gan y Fyddin yn 2010.

Fe wnaeth yr adroddiadau yma awgrymu na ddylai unrhyw un o'r Fyddin wynebu camau pellach am y farwolaeth.

Cafodd ei gyhoeddi yn 2014 y byddai cwest i farwolaeth Preifat Williams yn cael ei ailagor.