Teyrnged i ddyn camera'r BBC, Ken Davies

Bu farw cyn-ddyn camera gyda'r BBC, Ken Davies, o Gaerfyrddin yr wythnos hon, yn 86 oed.

Cyn-ohebydd gydag Adran Newyddion y BBC, Alun Lenny, fu'n cofio am ei gydweithiwr.

Yn ystod fy 26 mlynedd fel gohebydd ardal Caerfyrddin gyda'r BBC, ar gyfer Newyddion S4C a Wales Today, roeddwn wedi gweithio gyda Ken Davies ar gannoedd o straeon newyddion.

Anaml mae rhywun yn dod ar draws person mor ymroddedig a brwdfrydig ag oedd Ken Davies yn ystod ei yrfa fel dyn camera newyddion.

Yr oedd ar alwad 24 awr o'r dydd, yn aml yn cael ei yrru gan olygyddion i "gael y stori" a sicrhau bod y BBC ac S4C yn cael y stori cyn neb arall.

Yn wreiddiol o'r pentref glan môr, Cwmtydu yn ne Ceredigion, fe sefydlodd Ken stiwdio a siop yn gwerthu camerau yng Nghaerfyrddin yn y 1960au.

Yn fuan wedyn, dechreuodd ffilmio clipiau du a gwyn ar gyfer y BBC.

Erbyn dechrau'r 1980au roedd ganddo griw o ddynion camera ei hun, yn paratoi lluniau ar gyfer straeon newyddion i Wales Today a Newyddion ar S4C, ac fel roedd y dechnoleg ym myd darlledu yn newid, roedd Ken yn awyddus i ddatblygu ei ffordd o weithio.

'Poeri arnom'

Yn ystod y 1980au es i gyda Ken i nifer o dai oedd wedi cael eu llosgi yn ystod oriau mân y bore, fel rhan o ymgyrch Meibion ​​Glyndwr, dro arall roedd yn rhaid i ni gerdded drwy ddŵr byrlymus i gyrraedd lleoliad trychineb rheilffordd Glanrhyd ger Llangadog yn 1987.

Cawsom bicedwyr yn poeri arnom, a chawsom ein haflonyddu gan swyddogion yr heddlu nad oedd yn gwybod pwy oedden ni yn ystod streic y glowyr, gorfod gadael gwersyll hipi ar frys wrth i gawod o gerrig a photeli gael eu taflu tuag atom ni, y ddau ohonom ni yn wynebu hypothermia wrth geisio cyrraedd pentrefi oedd yn gaeth yn ystod eira mawr 1981-1982.

I Ken, roedd cael y lluniau gorau yn golygu peryglu ei fywyd.

Byddem yn rasio i bwyntiau anfon fideos ar fastiau teledu ger Aberystwyth, Crymych a Llanllawddog i anfon lluniau "i lawr y lein" i Gaerdydd, yn benderfynol o beidio methu terfyn amser.

Dydw i ddim yn credu fod y gwylwyr yn sylweddoli'r ymdrech arwrol a wneir gan griwiau newyddion i gael y stori ar y sgrin mewn cyfnod lle'r oedd newyddion yn cael ei arwain yn fwy gan ddigwyddiadau yn hytrach na materion.

Roedd yn un o'r dynion mwyaf caredig a hael yr wyf wedi eu hadnabod erioed. Nid oedd un ffafr yn ormod o drafferth iddo. Roedd yn meddwl y byd o'i wraig Morwenna, a ddangosodd ymroddiad mawr i Ken yn ystod ei salwch hir.

Bu farw Ken Davies ddydd Mercher, 6 Ionawr, 2016. Bydd ei angladd yn cael ei gynnal yn amlosgfa Arberth ar 18 Ionawr.