Cwest: Marwolaeth ddamweiniol

Jasmine Lapsley Image copyright Daily Post

Mae crwner cwest i farwolaeth merch chwech oed, oedd wedi tagu ar rawnwinen, wedi cofnodi rheithfarn o farwolaeth ddamweiniol.

Roedd y ferch, Jasmine Lapsley o Lerpwl, ar wyliau gyda'i theulu ym Morfa Nefyn, Gwynedd, pan ddechreuodd gael trafferth anadlu ym mis Awst 19, 2014.

Dywedodd y crwner Nicola Jones fod angen mwy o ambiwlansys yn y gogledd yn ystod misoedd yr haf pan oedd poblogaeth y rhanbarth yn fwy.

Hefyd dywedodd fod angen mwy o gefnogaeth o'r awyr fin nos ac yn ystod y nos pan nad oedd yr ambiwlans awyr yn hedfan.

Yn dilyn y cwest, dywedodd Tracy Myhill, Prif Weithredwr Gwasanaeth Ambiwlans Cymru:

"Rydym wedi dysgu llawer o'r drychineb ac wedi cyflwyno gwelliannau'n barod ers y diwrnod hwnnw, ac rydym wedi dysgu rhagor o'r cwest dros yr wythnos ddiwetha am welliannau y gallwn eu gwneud.

"Mae yna newidiadau sylweddol wedi eu gwneud ond mae wastad rhagor y gallwn ei ddysgu, a byddwn ni, ar lefel uchaf Gwasanaeth Ambiwlans Cymru, yn ystyried o ddifrif gasgliadau'r cwest heddiw, er mwyn sicrhau - os oes mwy y gallwn ni ei wneud - y byddwn yn gweithredu ar hynny."

Sicrwydd

Roedd y cwest yng Nghaernarfon wedi clywed recordiadau sain dirdynnol gan bobl yn erfyn am ambiwlans i achub Jasmine.

Mewn un alwad 999 roedd modd clywed yn y cefndir lais y fam Kathleen yn ceisio cynnig sicrwydd i Jasmine.

Mewn galwad arall roedd modd clywed aelod o'r gwasanaeth ambiwlans yn dweud: "Rydym yn dod cyn gynted â phosib atoch chi".

Dywedodd heddwas wrth y cwest sut y cafodd ei adael gyda'i wraig ar eu pennau eu hunain i geisio achub Jasmine - tra oedden nhw 'n aros am dimau meddygol i gyrraedd.

Roedd y Cwnstabl Aled Hughes yn ymweld â chymdogion yn y tŷ drws nesaf i'r tŷ haf lle oedd teulu Jasmine yn aros, ac fe neidiodd dros wal i helpu gyda'r driniaeth CPR i'r ferch yn yr ardd.

'Ddim yn anadlu'

Dywedodd Mr Hughes wrth y cwest yng Nghaernarfon fod Jasmine yn "llonydd" pan ddechreuodd roi triniaeth iddi. "Roedd ei gwefusau'n las," meddai. "Doedd hi ddim yn anadlu. Roedd hi'n llipa."

Ychwanegodd nad oedd "unrhyw arwydd o fywyd".

Roedd ei wraig, Awen, hyfforddwraig cymorth cyntaf, yno'n rhoi cymorth, a rhwng y ddau fe roddwyd "dwsinau" o gylchoedd triniaeth CPR i Jasmine.

Dywedodd Mr Hughes ei fod wedi rhoi triniaeth CPR iddi am hyd at 15 munud ac "roedd yn teimlo fel amser hir".

"Roeddwn yn bryderus iawn," ychwanegodd.

Hofrennydd

Cafodd Jasmine ei chludo i Ysbyty Gwynedd ym Mangor mewn hofrennydd ond bu farw'n ddiweddarach.

Dywedodd Dr Asrar Rashid wrth y cwest fod grawnwinen wedi ei thynnu o'i gwddf ond ei bod hi'n "sâl iawn".

Ond dywedodd yr Athro Charles Deakin, cymrawd y Cyngor Adfywio Ewropeaidd, ei bod yn "debygol iawn" y byddai Jasmine wedi marw. Eto dylai meddygon fod wedi aros am 72 awr er mwyn cael "balans" i system y ferch cyn penderfynu rhagolygon meddygol.