Dur Port Talbot: Galw am greu ardal fenter

A Unite union banner on the fence outside the Tata steel plant in Port Talbot Image copyright PA

Mae Llywodraeth Cymru wedi gofyn i'r Canghellor droi Port Talbot yn ardal fenter er mwyn i gwmni Tata dalu llai o dreth yn y dref.

Daw'r cais ar ôl i Tata gyhoeddi y byddai 1,050 o weithwyr dur yn colli eu swyddi, gan gynnwys dros 750 yn ne Cymru.

Dywedodd Prif Weinidog Cymru na fyddai lleihau trethi busnes yn unig yn ddigon i ddatrys argyfwng y diwydiant dur.

Yn y Cynulliad dywedodd Carwyn Jones fod gormod o ddur yn y farchnad fyd eang, y bunt yn gryf a chostau ynni uchel, ffactorau oedd y tu allan i reolaeth Llywodraeth Cymru.

'Emosiynol'

Nos Fawrth roedd cynrychiolwyr undeb yn trafod y camau nesa gyda'u swyddogion llawn amser ym Mhort Talbot.

Dechreuodd y cyfarfod am 17:00 ac roedd mwy na 50 yn bresennol.

Dywedodd Martin Waters o undeb Community fod y cyfarfod yn "emosiynol iawn" a bod llawer yn y cyfarfod "â morgeisi uchel".

Brynhawn Mawrth yn y Cynulliad dywedodd Mr Jones fod Gweinidog yr Economi, Edwina Hart, wedi ysgrifennu at y Canghellor yn gofyn am droi Port Talbot yn ardal fenter.

"Bydd hynny'n golygu y gallwn ni dargedu cymorth gyda threthi busnes ac rydyn ni'n edrych ymlaen at gytundeb y Canghellor ...," meddai.

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Alun Cairns, Gweinidog yn Swyddfa Cymru, yn cael ei holi ar Raglen Dylan Jones.

Fore Mawrth dywedodd Alun Cairns, Gweinidog yn Swyddfa Cymru, fod angen i Ewrop wneud mwy i rwystro mewnforion dur rhad, yn enwedig o China, yn wyneb trafferthion y diwydiant dur ym Mhrydain a Chymru.

Roedd Llywodraeth San Steffan yn pwyso ar Ewrop i wneud mwy, meddai.

Ar Raglen Dylan Jones BBC Cymru dywedodd: "Roedd yn ddiddorol clywed Karl Koehler, Prif Weithredwr Tata yn Ewrop, yn gofyn i Ewrop wneud mwy am fewnforion annheg ac mae hynny'n bwynt digon teg ..."

Roedd yn bwysig, meddai, edrych ar ffactorau eraill fel cyfraddau busnes.

'Ergyd enfawr'

Yn y cyfamser, mae Michael Cosker, Llywydd Siambr Fasnach Port Talbot, wedi dweud fod y diswyddiadau'n "ergyd enfawr i'r dref".

"Weithiau mae rhywun yn teimlo bod y dref wedi cael dedfryd farwolaeth a gyda dyfodol Cyffordd 41 yr M4 yn parhau yn y fantol, mae yna gymaint yn wynebu'r trigolion.

"Rydyn ni i gyd yn siomedig ac yn ddigalon."

Straeon perthnasol