Mwy'n cael diagnosis o ganser a mwy'n goroesi

Chemotherapy Image copyright Science Photo Library

Mae mwy o bobl yn cael diagnosis o ganser yng Nghymru a chyfraddau goroesi'n uwch nag erioed, yn ôl adroddiad.

Rhwng 2013-14 cafodd 19,000 o gleifion ddiagnosis, cynnydd o 11.5% o'i gymharu â 10 mlynedd yn ôl.

Mae'r adroddiad blynyddol ar ran Llywodraeth Cymru yn dweud bod mwy o bobl nac erioed yn cael triniaeth.

Ond mae'n ychwanegu bod diagnosis hwyr yn parhau'n broblem a bod gormod yn cael diagnosis ar ôl iddyn nhw fynd i'r ysbyty mewn argyfwng.

Er bod amseroedd aros yn cael eu methu, mae cynnydd o 28% wedi bod yn nifer y bobl ddechreuodd eu triniaeth o fewn y targed o 62 ddiwrnod rhwng 2014-15 o'i gymharu â phum mlynedd yn ôl.

Am y tro cyntaf mae dros 70% o'r bobl sy'n cael diagnosis yn byw am o leiaf flwyddyn a mwy na 50% am o leiaf bum mlynedd.

Ac mae cyfradd farwolaeth pobl dan 75 oed wedi gostwng 14% yn y degawd diwethaf.

Ond mae gwahaniaethau mawr rhwng y mathau o ganser - gyda chanser yr ysgyfaint yn lladd mwy o bobl - ac mae cyfraddau 23% yn uwch yn y llefydd mwyaf difreintiedig.

Mae Llywodraeth Cymru wedi dweud y bydd yn rhoi blaenoriaeth i wella argaeledd profion diagnosis a gwella gwasanaethau gofal cynradd.

Image copyright SPL

'Gwella'n aruthrol'

Dywedodd y Dirprwy Weinidog Iechyd, Vaughan Gething: "Unwaiith eto mae Gwasanaeth Iechyd Cymru wedi gwella'n aruthrol o ran diagnosis a thrin canser.

"Ond does dim lle i laesu dwyl - yng Nghymru yn 2016 yn unig bydd bron 20,000 o bobl yn cael diagnosis o ganser a thua 8,000 yn marw.

"Rwy'n edrych ymlaen at welliannau pellach yn y frwydr yn erbyn canser."

Ychwanegodd Prif Weithredwr Gwasanaeth Iechyd Cymru, Dr Andrew Goodall: "Mae nifer o esiamplau ardderchog o wasanaethau canser yn gwella trwy Gymru.

"Ry'n ni'n gwybod eisoes bod y mwyafrif llethol o bobl yn cael profiad positif o ofal canser yma ond y flaenoriaeth yw gwella eto."