Lagŵn: 'Angen meddwl yn yr hir dymor'

bae abertawe
Image caption Bae Abertawe

Mae'r miliwnydd Syr Terry Matthews wedi dweud y gallai Cynllun Lagŵn Llanw Bae Abertawe fod yn llwyddiant - pe bai Llywodraeth y DU yn meddwl yn nhermau hir dymor y buddsoddiad.

Yn ddiweddar mae awgrym fod brwdfrydedd y prif weinidog David Cameron wedi pylu rhywfaint oherwydd cost y prosiect £1 biliwn.

Un o'r meini tramgwydd yw'r gost mae cwmni Tidal Lagoon Power am godi am gynhyrchu ynni.

Ond dywedodd Syr Terry Matthews, sydd hefyd yn gadeirydd bwrdd Rhanbarth Bae Abertawe, nad yw ystyried gwerth unrhyw gymhorthdal dros gyfnod arferol o 35 o flynyddoedd yn gwneud synnwyr.

Pe bai oed y cynllun dros 100 mlynedd yna dywed Syr Terry y byddai'r cymhorthdal sy'n cael ei roi yn debyg i'r hyn sy'n cael ei roi i ynni niwclear.

Dywed Tidal Lagoon Power eu bod yn parhau yn ffyddiog y gallant ddod i gytundeb gyda'r llywodraeth ynglŷn â'r pris y dylid ei godi am ynni.

Mae rhai wedi awgrymu y byddai'n rhaid i'r cwmni godi £160 am awr megawat o drydan.

Dywedodd Syr Terry wrth BBC Cymru bod modd lleihau'r pris i tua £100 - a bod hyn yn debyg i'r pris mae'r llywodraeth yn son am dalu ar gyfer atomfa newydd yn Hinkley Point.

Image copyright Tidal Lagoon Power
Image caption Llun artist o'r Lagwn

Ond mae Llywodraeth y DU wedi selio hyn ar y dybiaeth y byddai oes yr Atomfa yn fwy na 35 o flynyddoedd.

Yr wythnos diwethaf fe ddywedodd Ysgrifennydd Cymru Stephen Crabb fod angen datganiad o bwys gan Tidal Lagoon Power ynlgŷn â'r sefyllfa.

Dywedodd y byddai'n rhaid edrych ar opsiynau eraill i weld pe bai nhw'n fwy fforddiadwy.

Yn ddiweddar dywedodd Mr Cameron fod ei frwdfrydedd wedi pylu oherwydd y gost.

Mae Tidal Laggon yn dweud y gallai'r lagwnau roi sicrwydd o ynni am 120 o flynyddoedd.

"Yn amlwg mae yna bris fydd yn sicrhau fod hwn yn gynllun fforddiadwy, a drwy gynnal trafodaethau gyda'r llywodraeth rydym yn ffyddiog y gallwn gytuno am bris (am ynni)," meddai llefarydd ar ran y cwmni.

Straeon perthnasol