Safonau iaith: Cynghorydd yn Wrecsam wedi 'camarwain'

Cyngor Wrecsam

Mae cynghorydd sy'n gyfrifol am weithredu'r safonau iaith yng Nghyngor Wrecsam wedi ei gyhuddo o gamarwain pobl ynglŷn â'r gost.

Mae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn honni bod Hugh Jones wedi torri côd ymddygiad yr awdurdod drwy roi'r syniad anghywir ynghylch y swm o ddarparu gwasanaethau yn y Gymraeg.

Daw'r cyhuddiad wrth i'r mudiad wneud cwyn swyddogol am y cynghorydd.

Dywedodd Cyngor Wrecsam bod y gost wedi lleihau yn dilyn trafodaethau gyda Chomisiynydd y Gymraeg, Meri Huws.

Mae'r awdurdod yn gwario £110,00 yn gweithredu polisïau iaith Gymraeg. Ym mis Gorffennaf, dywedodd y Cynghorydd Jones y byddai gweithredu'r safonau ar ffurf drafft yn costio £700,000 yn ychwanegol i'r cyngor.

Ond wedi trafod gyda Ms Huws, yr amcangyfrif oedd tua £250,000.

'Lledaenu bygythiadau'

Dywedodd Raymond Floyd, un o aelodau Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn Wrecsam: "Ymdrechodd y Cynghorydd Hugh Jones yn bwrpasol i ledaenu bygythiadau o gau llyfrgelloedd a diswyddo staff yn seiliedig ar amcangyfrifon costau hollol anghywir.

"Yn yr un modd, credwn ei fod wedi dylanwadu yn amhriodol ar agweddau aelodau eraill tua'r Safonau Iaith a chyfaddawdu didueddrwydd gweithwyr y cyngor ar y mater."

Mae Cyngor Wrecsam yn dweud bod ei swyddogion wedi cwrdd â Chomisiynydd y Gymraeg dros yr haf i egluro eu bod yn "wynebu newidiadau digynsail yn ei gyllideb".

Fe allai'r gost "fod yn rhwystr i gydymffurfio" gyda'r safonau, ychwanegodd.

Mae Cyngor Wrecsam am weithredu 161 o safonau Comisiynydd y Gymraeg ond am herio deg arall.

Sicrhau cydymffurfiaeth

Mewn ymateb, dywedodd llefarydd ar ran Cyngor Wrecsam: "Y rheswm dros y cyfarfod [gyda'r Comisiynydd ym mis Awst y llynedd] oedd rhoi cyfle i'r cyngor fynegi ar lafar y rhesymeg dros ei resymau ar ôl ymateb dro ar ôl tro i ymgynghoriadau gan y Comisiynydd a Llywodraeth Cymru ynghylch pam y byddai'n cael anhawster wrth gydymffurfio â nifer fechan o'r safonau.

"Roedd y cyngor wedi gofyn am y cyfarfod [gyda'r Comisiynydd] cyn i'r Rhybudd Cydymffurfio Terfynol gael ei gyhoeddi ar 30 Medi. Roedd y cyngor yn awyddus i esbonio ei fod yn wynebu newidiadau digynsail yn ei gyllideb ac roedd angen gwneud arbedion o £45miliwn dros dair blynedd.

"Roedd y cyngor, ynghyd â chynghorau eraill yng Nghymru, wedi dweud y gallai cost fod yn rhwystr i gydymffurfio.

"Ar hyn o bryd mae'r cyngor yn gweithio drwy'r safonau a'r hyn y mae angen iddo ei wneud i sicrhau cydymffurfiaeth."