Cwest Deepcut: Tad yn rhoi tystiolaeth

Des James Image copyright PA
Image caption Des James, tad Cheryl James, yn cyrraedd y cwest yn Woking wythnos diwethaf

Mae cwest yn Surrey wedi clywed tystiolaeth gan dad i filwr o Langollen fu farw mewn gwersyll milwrol 20 mlynedd yn ôl.

Cafwyd hyd i gorff y Preifat Cheryl James, 18 oed, ym marics Deepcut ym mis Tachwedd 1995, gyda bwled yn ei phen.

Roedd hi'n un o bedwar milwr fu farw yn y barics rhwng 1995 a 2002. Yn gynharach ddydd Llun fe glywodd y cwest honiad y gallai 'trydydd parti' fod wedi chwarae rhan yn ei marwolaeth.

Wrth roi tystiolaeth, fe ddisgrifiodd Des James, tad Cheryl, y cyfnod pan fu'n rhaid cludo ei ferch i'r ysbyty wedi iddi lyncu "chwech i wyth" o dabledi paracetamol yn dilyn profedigaeth deuluol.

Dywedodd Des James: "Rwy'n meddwl fod pawb yn cymryd mai cri am help oedd hyn ac roedd yn rhan o'r hyn yr oedden ni i gyd yn mynd trwyddo."

Disgrifiodd sut y bu i'w ferch adael cartref dair gwaith rhwng 16 a 17 oed.

"Wnaeth o ddim llawer o niwed - fe gafodd swydd, setlo a chael lle iddi hi ei hun. Fe ges i hyd i fflat iddi yn agos at ble roeddwn i'n gweithio. Fe ddaeth hi adref dros y Nadolig (yn 1994) o'r fflat yn Wrecsam ac roedd popeth - o'r diwedd - yn OK."

Esboniodd nad oedd "wrth ei fodd yn bersonol" fod Cheryl wedi ymuno gyda'r fyddin ond roedd yn credu "y byddai'n rhoi annibynniaeth iddi, teithio ag ati".

Image caption Bu farw Cheryl James ym marics Deepcut yn 1995

Fe wnaeth Cheryl James hyfforddi ar gyfer y fyddin ym marics Pirbright yn Surrey cyn symud i wersyll Deepcut.

Dywedodd Mr James wrth y cwest: "Yr alwad olaf gafodd fy ngwraig oedd ar y dydd Gwener cyn iddi farw. Dywedodd nad oedd modd iddi ddod adref am ei bod yn gorfod bod ar ddyletswydd. Fe siaradodd hi gyda fy ngwraig am amser eithaf hir - siarad am y Nadolig - cynlluniau i siopa Nadolig - nim byd amheus."

Esboniodd nad oedd ei ferch wedi dangos diddordeb difrifol mewn unrhyw un o ran cariadon, a doedd o ddim yn ymwybodol ei bod hi wedi ysgrifennu llythyrau yn lleisio ei hawydd i adael y fyddin.

"Pan ofynwyd y cwestiwn i mi os oedd hi'n hapus yn y fyddin fe nes i ddweud ei bod hi, gan nad oedd modd i mi gael gafael ar y llythyrau hynny am ddau fis ar ôl y cwest cyntaf.

Ymchwiliad

Dywedodd Mr James nad oedd erioed wedi gweld manylion ymchwiliad cyntaf Heddlu Surrey i farwolaeth ei ferch am eu bod "wedi trosglwyddo pethau i'r Weinyddiaeth Amddiffyn.

"Roedd yr holl beth wedi ei briodoli i'r agwedd ei bod wedi lladd ei hun. Nid oedd yr ymchwiliad gwreiddiol yn amlwg wedi gallu perswadio'r crwner...roeddwn wedi fy synnu bod popeth wedi digwydd mor sydyn yn y cwest hwnnw", meddai.

Ychwanegodd: "Fe hoffwn weld ymchwiliad trylwyr sydd yn edrych ar dystiolaeth fforensig gafodd ei fethu."

Clywodd y cwest honiadau fod Cheryl James wedi ei threisio gan ddau fachgen wrth iddi deithio adref, cyn iddi ymuno a'r fyddin.

Esboniodd Mr James nad oedd yn ymwybodol o'r honiadau tra roedd ei ferch yn fyw.

Dywedodd wrth y cwest ei fod yn credu bod ymchwiliad gwreiddiol Heddlu Surrey wedi bod yn un arwynebol, ag yn ddim byd mwy nag ymateb i ymchwiliad gan un o raglenni'r BBC yn yr Alban i dair marwolaeth arall yng ngwersyll Deepcut.

Heddlu

Dywedodd y bargyfreithiwr John Beggs QC ar ran Heddlu Surrey fod y llu yn ymchwilio i dreisiwr ar y pryd ac yn chwilio am y ferch ysgol Milly Dowler tra'n ymchwilio eto i farwolaeth Cheryl yn 2002.

Awgrymodd wrth Mr James ei fod yn treulio llawer o amser yn "beirniadu rhywbeth oedd yn gwbl ddiniwed".

Roeddwn i'n pryderu am berthynas ddi-duedd rhwng Heddlu Surrey a'r fyddin...roeddwn yn credu ei fod yn gŵyn rhesymol i'w wneud", meddai Mr James.

Straeon perthnasol